ĐỐ VUI ĐỂ… CHỌC! “PHIÊN ÂM, PHIÊN DỊCH, PHIÊN CHỢ” (Thông Biện Tiên Sinh)

(Lê Thy đánh máy trích từ sách
CÕI NGƯỜI TA – phiếm luận của Thông Biện Tiên Sinh)

coinguoita_biaĐã gọi là đố, mà không có phần thưởng để … làm mồi, thì cuộc đố đó tất nhạt phèo, chán ngắt. Lần nầy, Thông Biện tôi sẽ làm một Cuộc Đố, và dĩ nhiên sẽ có phần thưởng hẳn hoi. Đề tài của câu đố nằm trong phạm trù (mượn chữ của những Triết Gia Đệ Nhất C) Phiên Âm và Phiên Dịch. Nhưng vấn đề là tại sao hai thứ Phiên Âm, Phiên Dịch lại có mắc mớ đến cái vụ Phiên Chợ vậy kìa? Như thế mới đáng nói, mới là có chuyện…. Xin khoan hãy suy nghĩ… tìm giải đáp cho câu hỏi vừa trên! Đó chỉ là câu hỏi mào đầu của Thông Biện. Đề thi đố sẽ được long trọng đưa ra, sau khi Thông Biện tôi có… Thông Cáo đầy đủ về phần thưởng và lý do cuộc thi…

Trước hết, Thông Biện tôi muốn lý giải cái sự dan díu giữa Phiên Âm, Phiên Dịch và Phiên Chợ. Thực ra, ba cặp sáu chữ trên chắc ai cũng đã hiểu… nhiệm vụ của nó cả rồi! Nhất là Phiên Âm và Phiên Dịch. Chỉ có Phiên Chợ, có thể một số quý bạn trẻ chưa được tường tận lắm. Vậy, Thông Biện tôi xin có vài dòng về Phiên Chợ.

Ngày xưa (?), hồi cái thời chưa có ciné, movie với những phim như “Đến Hẹn Lại Lên” hay “Ba Người Từ Trên Trời Rơi Xuống..” gì đó. Chưa có những shopping malls như chợ Bến Thành, chợ Tân Biên… Chưa có Disney Land, Disney World… Chưa có Las Vegas, Reno…Chưa có mấy sòng tài xỉu ở Chợ Lớn thời Bình Xuyên, hay những sòng bài cập nhật của chính quyền cộng sản Việt Nam ở Đồ Sơn… Nói chung, là chưa có những trò giải trí văn minh như bây giờ… Thì con người ta, đặc biệt nhất là con người dũng cảm của nước Việt Nam tuy nghèo… nhưng kiêu hùng và hiếu khách, chỉ quanh quẩn với những trò giải trí Văn Hoá Tuyết Nguyệt cho người bình dân (lẫn trí giả)… Bởi vì, Phiên Chợ là chỗ “ngựa xe như nước, áo quần như nêm…”. Là chỗ người ta họp chợ, lâu lâu mới có một lần… Là chỗ cho bạn bè tụ nhau ăn nhậu, tán gẫu trong lúc bình (phẩm) thiên hạ. Và nhất là chỗ địa lợi cho Anh gặp Chị, Chàng gặp Nàng… để sinh sự! Tóm lại, Phiên Chợ là chỗ Cực Vui! Chẳng thế mà ông bà ta hay nói là “Vui như phiên chợ!” à!

Còn Phiên Âm và Phiên Dịch, nghe qua đã hình dung ngay được đó là sự việc nghiêm túc, trí tuệ của vấn đề ngôn ngữ. Vậy thì, Phiên Âm, Phiên Dịch làm sao ăn nhậu được với Phiên Chợ? Xin thưa, là rất có ăn nhậu! Hãy từ từ rồi quý vị sẽ thấy cái ăn nhậu của … vấn đề.

Câu chuyện Phiên Dịch, Thông Biện tôi chỉ xin đơn cử một thành tích của cá nhân mình, chẳng dám lạm bàn đâu khác, sợ đụng chạm tới nhiều vị học giả dịch… vật trong cộng đồng tị nạn chúng ta. Chuyện là, cách đây chừng ba năm, có ông bạn tới thăm Thông Biện. Chuyện vãn một hồi về những đề tài kiểu người Việt người Mỹ, qua tới tiếng Việt tiếng Mỹ, ông bạn đột nhiên lên gân:

“Ông nói sao chứ, tôi thấy tiếng Mỹ nó dở ẹt. Có nhiều chữ Việt mình, tiếng Mỹ sức mấy mà dịch ra được!”

Vốn bản tính trời cho, Thông Biện tôi bèn cà khịa:

“Chữ nào, ông thí dụ coi”

Cha bạn không ngần ngừ một giây:

“Đéo khá được! Như ba chữ Đéo khá được đó, ông ngon, dịch coi chơi.”

Thông Biện tôi cười ruồi:

“Ngon là cái chắc! Ông nghe này: Đéo khá được, thì là Fuck good OK, chứ gì nữa ông ơi!

Ông bạn ngẩn tò te một lúc, đành gật gù công nhận Thông Biện tôi đã dịch quá… sát nghĩa.

Về Phiên Âm, mời quý vị đọc một vài thí dụ trích từ Tự Điển Văn Học của Nhà Xuất Bản Khoa Học Xã Hội Hà Nội in năm 1984:

PÔCHIÊ (4.X.1816 – 8XI.1887) Nhà thơ cách mạng Pháp, tác giả bài ca Quốc Tế… Pochiê sớm hấp thụ những tư tưởng tiến bộ… ham mê Bêrănggiê (?)…Ông đọc Babớp (?), Phuriê (?) (1)

Pôchiê? Thì ra Eugène Pottier đấy, trời ạ!

VÔNTE: (21.XI.1694 – 30.V.1778) Bút danh của Phrăngxoa-Mari Aruê (?)(2)

Đây là người ta đang nói về nhà văn, nhà thơ lừng lẫy Pháp của cuối thế kỷ 17, đầu thế kỷ 18: Voltaire tức François-Marie Arouet.

XACTƠRƠ: (1895-1980) Nhà triết học, nhà văn, nhà báo, hoạt động chính trị nổi tiếng của nước Pháp. Sinh tại Pari… (3)

Bố nầy chắc chắn là tác giả Buồn Nôn, Jean-Paul Sartre nhà ta chứ không ai!

XANH-ÊCHDUYPÊRI: (28.VI.1900 – 31.VII.1944) Nhà văn, phi công Pháp; tác phẩm của ông thấm đượm tinh thần nhân văn chủ nghĩa…(4)

Ông nầy hẳn là Saint-Exupéry, nhà văn kiêm phi công chuyên lái máy bay đưa thư người Pháp.

Tên tuổi của người ta, lại là của những danh nhân như Pottier, Voltaire, Sartre, Saint-Exupéry… tại sao lại phải Phiên Âm thành dị hợm thế kia? Theo Thông Biện tôi, tên người nước nào, cứ nên để y nhu vậy… Trừ những trường hợp bất khả kháng như tên của mấy ông anh Tàu… hay những dân dộc không sử dụng mẫu tự ABC… Dường như, mục đích tối hậu của NXB Khoa Học Xã Hội Hà Nội khi cho in cuốn Tự Điển Văn Học là để những người sử dụng nó phải… điên cái đầu và ngu đi hay sao vậy?

Đến mức này, thì hẳn qúy vị đã hoàn toàn đồng ý với Thông Biện tôi là ba cái vụ Phiên Âm, Phiên Dịch nó vui đâu thua gì… Phiên Chợ, phải không? Tuy nhiên, vui cỡ đó thôi thì đã .. thấm thía gì! Thông Biện tôi sẽ làm quý vị vui mút chỉ với cái Thông Cáo của Cuộc Đố sau đây:

“THÔNG CÁO: Xét rằng, nền văn chương Phiên Âm và Phiên Dịch đã tiến lên thời kỳ phát triển… quá độ. Nhiều tờ báo Việt ở Mỹ đã Phiên Dịch tin tức điện ảnh HOLLYWOOD từ báo TÀU để đăng trên báo VIỆT. Trong lúc làm công việc Phiên Dịch tin tức này, dĩ nhiên có tên của những tài tử HOLLYWOOD, tức các tài tử điện ảnh Mỹ, đã được báo TÀU Phiên Âm để viết qua chữ TÀU, qúy Dịch Dã các báo Việt Nam này đã Phiên Âm từ tiếng TÀU ra tiếng GÌ ĐÓ những tên MỸ rất ngoạn mục….

Sau đây là một đoạn tin điện ảnh kiểu nói trên, Thông Biện tôi tình cờ đọc được từ một tờ báo Việt ngữ ở vùng thủ đô Hoa Thịnh Đốn tuần vừa qua. Trước đoạn tin này, có tên nhiều nam nữ tài tử nổi tiếng MỸ.. đã được PHIÊN ÂM từ tiếng TÀU. Mười (10) độc giả đầu tiên đoán đúng được tên THẬT các tài tử trong đoạn tin, sẽ có những phần thưởng hậu hỉ như sau: Mỗi vị sẽ được tặng một số Báo Xuân (….) gửi tận nhà, mỗi vị sẽ được Thông Biện tôi mời một ly cà phê Star Buck (quý vị nào còn hoặc biết hút thuốc, Thông Biện tôi sẽ vùng ra trước sân Star Buck “phê” với quý vị)… Ngoài ra, phần thưởng sẽ còn nữa, nếu có quý Mạnh Thường Quân nào muốn đóng góp… cho Phiên Chợ. Sau đây là đoạn tin Đề của Cuộc Đố:

“Phải chăng cơn sốt Thủy Hử đã lan tới Hollywood?… Một trong những nguyên do khiến Hollywood lao vào nghiên cứu ‘đề tài Trung Quốc’ bởi nó rất hấp dẫn người xem… Liệu Hollywood có thể hiện thành công những câu chuyện phương Đông hay không? Ai là người thích hợp vào những vai này? Song mọi chuyện đều phải có đoạn kết của nó. Hollywood đã đưa ra một bản danh sách những diễn viên sẽ được chọn để đóng vai chính như Võ Tòng, Phan Kim Liên, Tây Môn Khánh, Võ Đại Lang (chồng Phan Kim Liên). Ai sẽ được chọn?

Hiện có hai ứng cử viên sáng giá vào vai Võ Tòng, đó là Arnow Chawaxinge Shitailong. Vai Phan Kim Liên cũng có hai ứng cử viên là Salang StongDemmie Moer. Vai Tây Môn Khánh cũng hai chọn một, đó là Blyde Bieter Lyonadeau. Còn vai Võ Đại Lang thì chỉ có một ứng cử viên duy nhất, đó là Dennyoute…”

CHÚ THÍCH: Những chữ in đậm là tên các tài tử, tức là đề thi của Cuộc Đố Vui Phiên Dịch Phiên Âm Phiên Chợ chúng ta.

Cuộc Đố chúng ta có liên hệ tới người … Tàu! Dân tộc Tàu đông nhất thế giới và họ cũng tự hào cho họ là giống dân… tinh hoa nhất của loài người. Chẳng thế, đâu phải khi không mà tên quốc gia của họ là Trung Hoa!

Để chấm dứt bài này, và để giúp quý vị… phấn khởi.. trong việc suy nghĩ, chuẩn bị cho giải đáp của Cuộc Đố, Thông Biện tôi kể hầu quý vị một câu chuyện… Tàu: Chuyện phim bộ Hồng Kông. Trong phim “Lục Mạch Thần Kiếm”, dựng từ một tác phẩm của Cấm Dùng Tiên Sinh (không quen biết gì với Thông Biện Tiên Sinh), tức nhà văn Kim Dung, có đoạn Mộ Dung Cô Tô đến thăm cô biểu muội (tức em họ) vừa là vị hôn thê của anh là Vương Ngọc Yến. Cảnh mở ra, Vương Ngọc Yến đang ngồi ờ thư phòng chơi đàn tranh. Mộ Dung Cô Tô bước vào, sau màn thăm hỏi cô biểu muội, anh Mộ Dung Cô Tô nhà ta bèn hất cằm:”Nè, Yến muội, Má của em Nó đâu rồi?”. Vương Ngọc Yến thong thả đáp:”Nó ở ngoài sau vườn Mạn Đà ấy mà!”…

Mẩu đối thoại trên cũng là tác phẩm của ngành Phiên Dịch và… Chuyển Âm! Những ai là người đã dịch đối thoại cho các phim bộ Hồng Kông, Thông Biện tôi xin gửi lời ngưỡng mộ và y… phục!

Virginia, Jan 18/99
thongbien_sign

CHÚ THÍCH:

(1) Nhiều tác giả . Tự Điển Văn Học, Tập II. NXB Khoa Học Xã Hội Hà Nội. 1984. Trang 239

(2) Như trên. Trang 553

(3) Như trên. Trang 578

(4) Như trên. Trang 579

—>Con Rồng Văn Hoá…Đã…Cao Bay

—>Những bài khác trong CÕI NGƯỜI TA

This entry was posted in Thông Biện Tiên Sinh, Vui cười-Phiếm-luận and tagged , . Bookmark the permalink.

Ý kiến - Trả lời

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s