BÀN VỀ CHÍNH TẢ TRONG BẢN DI CHÚC HỒ CHÍ MINH (Lê Bá Vận)

HCM VÀ SỰ HỦY HOẠI VĂN HOÁ VIỆT NAM

Bản thảo đánh máy “Tuyệt đối bí mật” - Di chúc của Chủ tịch Hồ Chí Minh viết năm 1965

Bản thảo đánh máy “Tuyệt đối bí mật” – Di chúc của Chủ tịch Hồ Chí Minh viết năm 1965

Câu cuối đọc: Tòan Đãng toàn zân ta…xây zựng một nươc Việt…độc lập, zân chũ và zàu mạnh, và gop fần xứng đáng vào sự ngiệp cach mạng thế zới. /. Hà-nội, ngày 19 tháng 5 năm 1965. Hồ Chí Minh.

Chúng ta kẻ viết ‘quí vị‘, người viết ‘quý vị’, song chẳng ai tùy tiện viết ‘quí vỵ’

Một quyết định của bộ Giáo Dục năm 1984 dùng nguyên âm /i/ thay thế nguyên âm/y/ trong các âm tiết mở, theo quy định là phải viết i ngắn: kĩ (thuật), lí (thuyết), mĩ (thuật), hi (vọng), (nghệ) sĩ…

Hiện tại cách dùng nguyên âm /i/ tràn lan chỉ được thấy trong các sách giáo khoa và các công bố khoa học.

Dân chúng phần đông, báo chí và ở hải ngoại tiếp tục dùng cách viết cũ, quen thuộc.lbv_lytoet-xaxe

Cách trên nửa thế kỷ tôi luôn viết ‘bác sỹ’, ‘hy vọng’, khoảng 20 năm nay tự nhiên tôi viết ‘bác sĩ’, ‘hi vọng’.

Nhưng tôi không tài nào có thể viết ‘Nam Kì, nhà Lí, lí trưởng’ dù trong hoàn cảnh nào. Vì tôi đã quá quen thuộc với “quân Pháp đánh chiếm Nam Kỳ, Lý Chiêu Hoàng… và Lý Toét, Xã Xệ” trong tuần báo Ngày Nay.

Năm 1998 Tòa Án Hiến Pháp Liên Bang Đức phán quyết do không có điều luật nào cai quản chính tả nên ở ngoài học đường, mọi người có thể viết chính tả theo ý mình thích.

Thực tế, ở Âu Mỹ do tự trọng, mỗi người đều viết đúng chính tả, không quàng xiêng.

Bản Di Chúc của Hồ Chí Minh là một ngoại lệ, là mô hình của chính tả viết theo ý mình thích, được Hồ Chí Minh soạn thảo, viết từ năm 1965 đến năm 1969.

Chưa vội bàn đến nội dung di chúc, chủ tịch Hồ Chí Minh, danh nhân văn hóa, có lối viết chính tả… lạ mắt, ngược đời, hoàn toàn không có ý niệm về văn hóa Việt Nam.

lbv_dichuchcmviettayDi chúc viết tay, sửa chữa, tự đánh máy, bắt đầu là:

Việt nam zân chũ cộng hòa
độc lập, tự zo, hạnh fuc

Năm nay, tôi vừa 79 tuổi, đã là hạng người “xưa nay hiếm” nhưng tinh thần, đầu oc vẫn rât sáng suôt, tuy sưc khỏe có kém so với vài năm trươc đây.”

và kéo dài mấy trang, chính tả rất độc đáo tại nhiều điểm :

1- Không tôn trọng các dấu thanh hỏi ngã.

Hồ Chí Minh mọi chữ là đánh dấu ngã, thỉnh thoảng lắm mới là dấu hỏi, khi viết.

Những từ thông dụng nhất: “ở, của, phải…” viết cũng sai dấu. Viết sai một vài chữ còn khả thứ, vô cảm hoàn toàn với dấu hỏi ngã – một kho tàng đẹp đẽ, phong phú, quí báu của ngôn ngữ tiếng Việt – là điều không thể chấp nhận đối với một “danh nhân văn hóa đất nước” mà đã từng sống ở hang Pắc Bó, miền Bắc, đến lúc qua đời năm 1969, tai nghe luôn tiếp xúc âm thanh trầm bổng hỏi ngã của giọng Bắc.

Không tôn trọng các dấu thanh hỏi ngã khiến người đọc rất tiếc cho công trình của tác giả.

2- Không phân biệt dgi : Hồ Chí Minh nhất loạt thay thế bằng z, làm nghèo nghiêm trọng tiếng Việt.

zân, zo, zai câp, zzìn…

Tiếng Việt ‘dày mỏng’ khác ‘giày dép’, không thể đánh đồng viết ‘zày’. Lỗi này rất nặng.

Xét việc, thực tình tôi chưa thấy chủ tịch Hồ Chí Minh danh nhân văn hoá là ở chỗ nào!

3- Không viết ph, thay thế bằng f:

fãi fuc vụ, fân fối, fong cãnh, fụ nữ.

4- Không viết ngh, thay bằng ng:

ngĩ ngơi thay vì nghỉ ngơi, chủ ngĩa, ngề ngiệp.

5- Không viết dấu sắc ở các từ tận cùng bằng c, ch, p, t (tắc âm): Điều này quái dị, khó tưởng tượng.

cac cụ, cach mạng, khăp 2 miền, gop phần, zup họ, đói ret, hêt sưc

6- Không đặt đúng dấu thanh trên nguyên âm đôi :

lúc thì “Tòan Đãng, toàn dân đoàn kết” lúc thì “Toàn Đãng, tòan dân đòan kết”… (đánh máy trên máy đánh chữ xưa, có dấu thanh).

7- Không viết đủ chữ, mà viết tắt:

ng. =người, th. niên= thanh niên, Trg quôc= Trung quốc..

8- Tuy nhiên về chính tả /i,y/ thì Hồ Chí Minh viết theo lối cũ:

Chống Mỹ, hy sinh, kỹ niệm, dùng /y/ thay vì /i/, chỉ sai dấu hỏi, ngã.

Di chúc Hồ Chí Minh được công bố cho toàn dân, được lãnh đạo Đảng suy tôn là văn kiện lịch sử vô giá của Đảng, nhà nước và nhân dân VN, một hiện tượng văn hóa kỳ diệu, ánh sáng của trí tuệ và niềm tin… thì chính tả cần thận trọng, nghiêm túc, tôn trọng nhân dân, người đọc.

Với một lãnh tụ có tư cách (?), một danh nhân văn hóa thế giới (?) thì lại càng phải hoàn hảo.

Bằng không thì di chúc chỉ là 1 hiện tượng chính tả kỳ quặc, 1 trò hài, khinh bạc đối với dân tộc, phá hoại văn hóa.

Đến nay vẫn chưa hiểu tại sao và từ bao giờ Hồ Chí Minh có lối viết chính tả lạ thường như vậy.

Dù sao, dùng f, dùng z. không phân biệt hỏi ngã… là được thấy rõ ở tiếng Trung Quốc.

Học vấn thì dở dang, văn hóa thì tầm thường…thì dương danh tất trông vào giảo hoạt thiên phú.

Lê Bá Vận

This entry was posted in * Lê Bá Vận, Bình-luận - Quan-điểm, Tài-liệu - Biên-khảo. Bookmark the permalink.

5 Responses to BÀN VỀ CHÍNH TẢ TRONG BẢN DI CHÚC HỒ CHÍ MINH (Lê Bá Vận)

  1. thanhlic says:

    Một thông điệp chính trị cuối đời – tiếng hót thiên nga, swan song – di chúc gởi cho toàn dân mà chính tả không chuẩn là thiếu nghiêm túc, khinh bạc, trừ phi vô tình không biết.

    Like

  2. manhng says:

    Hồ Chí Minh về nước từ năm 1941 và sống trong nước gần 30 năm tại miền Bắc, gồm hơn 15 năm tại Hà Nội, mất năm 1969.
    Chủ tịch Hồ Chí Minh đã viết bản tuyên ngôn độc lập , đọc ngày 2/9/1945 tại Hà Nội.
    Bản di chúc thì được viết cuối thập niên 1960.
    Lúc đó trong nước cả Nam lẫn Bắc, các trước tác, văn thơ…báo chí rất phong phú.

    Trong các trước tác của chủ tịch Hồ Chí Minh (HCM Toàn tập) thì chỉ có bản di chúc, viết từ năm 1965 đến năm 1969, là được các lãnh đạo Đảng công bố bản thảo viết tay, chỉnh sửa nhiều lần kèm bản Bác tự tay đánh máy .
    Nhờ đó mà nhân dân mới biết Bác viết lách tiếng Việt như thế nào.

    Tuy được tôn xưng ‘danh nhân văn hóa của đất nước’ song Bác viết chính tả rất không chuẩn.

    Về các dấu thanh hỏi ngã thì Bác bỏ hẳn dấu hỏi, chỉ dùng dấu ngã.
    Lúc viết tay đã vậy, lúc đánh máy lại càng rõ : Bác luôn đánh dấu ngã mặc dầu trong bàn máy đánh chữ có thể đánh cả dấu hỏi lẫn dấu ngã và trong tiếng Việt thì các từ có dấu hỏi nhiều hơn hẳn các từ mang dấu ngã.

    Nhắc lại lời bình của bạn thiv:
    Bản di chúc có rất nhiều lỗi chính tả, song lỗi nặng nhất có lẽ là không nắm vững tiếng Việt : không phân biệt d và gi —> dày mỏng và giày dép thì Bác sẽ viết : zày mỏng và zày zep.
    Phụ âm /d/ bị gạch ra khỏi bảng mẫu tự tiếng Việt (trong khi phụ âm /đ/ vẫn còn)

    Một thông điệp chính trị, tâm huyết di chúc cuối đời gởi cho nhân dân mà chính tả viết không chuẩn là thiếu nghiêm túc, tư cách và tự trọng, bất kể nội dung muốn truyền đạt thế nào..

    Like

    • Hà Tiên says:

      Dĩ nhiên một người Tầu làm sao viết tiếng Việt trúng cho được. Quý vị nên rộng lượng với “cha già dzĩ đạì” của các cháu ngoan khăn quàng đỏ. Có mắng thì mắng lũ tay sai dưới trướng của “bác” đều là dân Việt Nam mà không biết sửa giùm . Nhưng nghĩ lại thì cũng không có cách nào hơn vì chúng nó toàn là dân hoạn heo, thiến chó, bẻ ghi thì chữ nghĩa ở đâu mà sửa. Chỉ thương cho con Rồng cháu Tiên chúng ta bị cai trị bởi một lũ thất học.

      Like

  3. thiv says:

    Một thông điệp chính trị, tâm huyết di chúc cuối đời gởi cho nhân dân mà chính tả viết không nghiêm túc, chứng tỏ con người chẳng tự trọng, thiếu tư cách.
    Tuy nhiên trình độ người viết – từ 1965 đến 1969, chỉnh sửa nhiều lần – chỉ có thế, không thể đòi hỏi nhiều hơn.
    Lỗi nặng nhất có lẽ là không nắm vững tiếng Việt : không phân biệt d và gi —> dày mỏng và giày dép thì HCM sẽ viết : zày mỏng và zày zep.
    Hồ Chí Minh gạch bỏ phụ âm /d/ khỏi bảng mẫu tự tiếng Việt (trong khi phụ âm /đ/ vẫn còn)

    Like

  4. vanl says:

    Xem lại bản di chúc chủ tịch HCM tự tay đánh máy, ở trang cuối cùng lại có những lỗi sau:
    1)Gần Tam-đão và Ba-vì như hình có nhiều đồi tôt. Trên mộ, nên xây 1 cái nhà zãn đơn, rộng rãi, chăc chắn…
    a-Đáng lẽ phải viết ‘hình như’ … thay vì ‘như hình’ b- nên nói ‘bên mộ, cạnh mộ’ thay vì ‘trên mộ’… c- nên viết ‘một cái nhà’ thay vì ‘1 cái nhà’…

    2)Nên gữi một ít tro xương cho đồng bào miền Nam.
    Chữ ‘gữi’ tuy sai dấu hỏi ngã song dấu ngã đặt đúng trên nguyên âm /ữ/.
    Dầu vậy phải viết ‘giữ’ thay vì ‘gữi’.

    3)Tôi cũng gưĩ lời chào thân ái đến cac đồng chí…
    Ở đây dấu ngã đặt sai trên nguyên âm /ĩ/.

    Like

Ý kiến - Trả lời

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s