Bệnh viện dân sự ở Sài Gòn, Chợ Lớn và Gia Định trước và sau năm 1975

Bệnh viện dân sự ở Sài Gòn, Chợ Lớn và Gia Định
trước và sau năm 1975

(TM tổng hợp và bổ túc)

Mục đích chính của bài này là để ghi nhớ lại sơ lược tiểu sử các bệnh viện dân sự ở Sài Gòn, Chợ Lớn và Gia Định trước và sau năm 1975.

Bài này là một tổng hợp được thực hiện từ những tài liệu sưu tầm trên Internet. Từ những dữ liệu tìm thấy, nổi bật lên những ghi nhận sau đây :

  • Có tất cả 18 bệnh viện dân sự thành lập trên địa bàn Sài Gòn, Chợ Lớn và Gia Định, trong số đó 10 bệnh viện tọa lạc ở vùng Chợ Lớn, 5 ở trung tâm Saigòn và 3 ở Gia Định.
  • Phần lớn các bệnh viện ở vùng Chợ Lớn đã được xây lên nhờ những khởi xướng, công sức vận động quyên tiền từ thiện của nhiều người bao gồm thân hào nhân sĩ, thương gia, kỹ nghệ gia bởi các cộng đồng người Hoa cư ngụ ở đây.
  • Nhờ lòng nhân ái của các bác sĩ người Pháp qua thuộc địa Việt Nam làm việc,điều hành các bệnh viện của chính phủ Pháp và với sự đóng góp công của từ các thương gia giàu có, Việt cũng như Hoa, mà Sài Gòn có thêm được hai bệnh viện để phục vụ cho người Việt. Và cũng chính những vị bác sĩ này đã mở cửa một bệnh viện Pháp ở Sài Gòn mà trước đó chỉ dành riêng cho người Pháp, để săn sóc cho người Việt.
  • Sau cuộc di cư vào năm 1954, hai bệnh viện công được xây lên ở trung tâm Sài Gòn bởi chính phủ Việt Nam Cộng Hoà. Và sau cùng vào đầu thập niên 1970, một bệnh viện tư nhân rất tối tân đã được xây ở Gia Định nhờ sự đóng góp công của bởi chính người Việt.

Theo tài liệu [1],sau năm 1955, trong số 18 bệnh viện kể trên,8 bệnh viện trực thuộc Bộ Y tế và 1 bệnh viện duy nhất trực thuộc Bộ Quốc Gia Giáo Dục của chính phủ Việt Nam Cộng Hoà. Những bệnh viện còn lại của Pháp hay của cộng đồng người Hoa vẫn tiếp tục hoạt động với qui chế ban đầu.

Quốc gia Việt Nam Cộng Hoà tồn tại trong thời gian 20 năm, từ năm 1955 đến 1975 nhưng những ngày tháng thật sự thanh bình gần như không có, bởi vì vào khoảng năm 1959, cộng sản Bắc Việt đã bắt đầu xâm lăng miền Nam bằng những việc phá hoại và thủ tiêu giết người dân vô tội, sau đó tiếp diễn bằng những cuộc tấn công qui mô vô cùng đẫm máu trên toàn lãnh thổ. Các nạn nhân chiến cuộc đã gây thêm gánh nặng cho nền y tế non trẻ của Việt Nam Cộng Hoà.Tuy phải đối phó với chiến tranh và trong tình trạng thiếu thốn ngân quỹ quốc gia,chính phủ Việt Nam Cộng Hoà đã thiết lập thành công một nền Y tế cộng đồng đại chúng, nhân bản, hoàn toàn miễn phí, không phân biệt giai cấp. (Nguyên tắc miễn phí cho những dịch vụ y tế không bị bắt buộc và áp đặc cho các bệnh viện tư. Tuy vậy, người ta thấy 2 bệnh viện, một Việt và một Hoa, trong số 18 bệnh viện kể trên, đã có những phòng và giường bệnh miễn phí để dành cho người nghèo. Mô hình này rất là nhân đạo và đặc biệt bởi vì ngay trên các nước tư bản giàu có ngày nay, chúng ta cũng không thấy có). Hơn thế nữa, chính phủ Việt Nam Cộng Hoà còn xây dựng thành công được một nền Y khoa tân tiến với những kỹ thuật mới của y học.

Tài liệu [2] viết : Nhìn lại nền Y học Việt Nam trước và sau 1955 ta thấy một bước tiến lớn lao. Trong thời kỳ Pháp thuộc, số nhân viên giảng huấn đếm được trên đầu các ngón tay và y khoa chủ yếu dựa trên lâm sàng. Số bác sĩ ra trường khoảng 354 người tính theo số luận án đệ trình. Sau 1955 trường Y khoa Sài Gòn đã thay đổi hoàn toàn với gần 200 nhân viên giảng huấn và khoảng 2000 luận án được đệ trình. Y khoa được giảng dạy theo đà tiến triển y khoa quốc tế trong một trường sở đầy đủ tiện nghi.

Kể đến thời điểm của năm 1975, bệnh viện lâu đời nhất hoạt động được 113 năm trong khi đó bệnh viện xây sau cùng chỉ được dưới 4 năm.

Sau năm 1975, tên danh hiệu và chuyên môn y khoa của một số bệnh viện đã bị thay đổi bởi ngụy quyền cộng sản. Phần lớn các bệnh viện này tiếp tục phục vụ cho người dân ở vùng Sài Gòn, Chợ Lớn và Gia Định và luôn cả các tỉnh miền Nam Việt Nam, trong khi đó ngụy quyền cộng sản Việt Nam tịch thu làm của riêng hai bệnh viện mới nhất và tối tân nhất và chỉ để phục vụ riêng cho một giai cấp thống trị mới đó là bọn quân đội ,cán bộ và đảng viên.

Các bệnh viện dân sự trong bài này sẽ được liệt kê theo thứ tự thời gian, bắt đầu bằng bệnh viện lâu đời nhứt. Vì lý do rất hiển nhiên là tất cả các bệnh viện này đều được xây lên và hoạt động từ trước năm 1975, tài liệu này chỉ dùng các tên và danh hiệu chính thức của các bệnh viện,các danh từ, ngữ vựng, thành ngữ cùng các tên đường địa chỉ đã được đặt ra và xử dụng trước năm 1975 của chính phủ Việt Nam Cộng Hoà.

  1. Bệnh viện Chợ Quán
  2. Bệnh viện Grall
  3. Bệnh viện Triều Châu
  4. Y viện Quảng Đông
  5. Bệnh viện Chợ Rẫy
  6. Bệnh viện Phúc Kiến
  7. Y viện Sùng Chính
  8. Bệnh viện Từ Dũ
  9. Bệnh viện Sài Gòn
  10. Bệnh viện Hùng Vương
  11. Bệnh viện Saint-Paul
  12. Bệnh viện Nguyễn Văn Học
  13. Bệnh viện Hồng Bàng
  14. Bệnh viện Bình Dân
  15. Bệnh viện Cơ Đốc
  16. Bệnh viện Nhi Đồng
  17. Bệnh viện Chung Cheng (Trung Chánh).
  18. Bệnh viện Vì Dân
  19. Phụ đề:
    -Chẩn Y Viện Tân Định
    -Viện Dưỡng Lão Thị Nghè

Tài liệu tham khảo trên Internet :

  1. Bách khoa toàn thư mở Wikipedia- Y tế Việt Nam Cộng hòa-6/11/2018.
  2. Bác Sĩ Nghiêm Đạo Đài-Nhìn lại trường đại học Y Khoa Sàigòn với Giáo Sư Phạm Biểu Tâm-21/02/2014.
  3. Trần Thanh Phương -Những bệnh viện xưa nhất- Doanh Nhân Saigon Online-8/8/2009.
  4. Lê Văn Nghĩa-Sài Gòn từng thiếu nhà thương-Thanh Niên 12/08/2018.
  5. Nguyễn Đức Hiệp-Đại lộ Bonard cuối thế kỷ 19 đến giữa thế kỷ 20.
  6. Nguyễn Ðạt-Người Việt-Bệnh viện Chợ Quán,’Nhà thương điên’ một thời-23/03/2012.
  7. Tim Doling-Những tòa nhà xưa của Sài Gòn-bệnh viện Grall-cuối năm 1870- 23/03/2015.
  8. Bách khoa toàn thư mở Wikipedia- Bệnh viện Grall.
  9. Antoine Bouchard, Thèse consacrée à l’Hôpital Grall de Saïgon et à sa mutation en hôpital pédiatrique n°2 de Saïgon, présentée le 26 novembre 1999 à la Faculté de Médecine de Lyon Grange-Blanche.
  10. Trần Thanh Phương-Những bệnh viện xưa nhất- Doanh Nhân Saigon Online- 8/8/2009.
  11. Bách khoa toàn thư mở Wikipedia-Bệnh viện Chợ Rẫy.
  12. Made in Saigon- Bệnh viện Sùng Chính.
  13. Bách khoa toàn thư mở Wikipedia- Bệnh viện Từ Dũ.
  14. Nguyễn Đức Hiệp-Đại lộ Bonard cuối thế kỷ 19 đến giữa thế kỷ 20-Phần 2.
  15. Bách khoa toàn thư mở Wikipedia-Chú Hỏa.
  16. An Nhiên/Báo Infonet- Bảo sanh viện Hùng Vương thành Bệnh viện Hùng Vương,04-2015.
  17. Bách khoa toàn thư mở Wikipedia- Bệnh viện Saint-Paul.
  18. Bác Sĩ Lê Ánh (Lê Phú Thọ)- Bệnh viện Bình Dân trong ký ức.
  19. Bác Sĩ Lê Ánh (Lê Phú Thọ)-Bệnh viện Bình Dân trước 1975.
  20. Kỹ Yếu Chu Văn An 5663, Giải Thưởng Y học LTNGUYEN AWARD.
  21. Bác Sĩ Việt Nguyên-Giáo Sư Phạm Biểu Tâm, người thầy y khoa gương mẫu-12/09/2015.
  22. Tim Doling-Bệnh viện Cơ Đốc Phục Lâm Saigon, 1961- 29/06/2016.
  23. Bác Sĩ Lê Ánh(Lê Phú Thọ)-Thực Tập Nhi Khoa- Bệnh Viện Nhi Đồng, Sài Gòn 1963-1964).
  24. Bác Sĩ Đổ Hồng Ngọc-Kỷ niệm 60 năm Bệnh viện Nhi Đồng Saigon-10/08/2016.
  25. Viet Hung Mai -Saigon Nhà Thương Thí.
  26. Hữu Khánh-Bệnh viện Vì Dân-Thống Nhất bây giờ-20/2/2017.
  27. Bách khoa toàn thư mở Wikipedia-Bệnh viện Thống Nhất.
  28. Vương Hồng Sển-Sàigòn năm xưa-1968.
  29. Notabilités d’Indochine : Le Van An-Ressources-1943.

—->1-Bệnh viện Chợ Quán

Advertisements
This entry was posted in Bạn đọc viết, Một thời để nhớ, Tài-liệu - Biên-khảo, TM and tagged , , , , , , . Bookmark the permalink.