Bệnh viện dân sự ở Sài Gòn, Chợ Lớn và Gia Định trước và sau năm 1975

14-Bệnh Viện Bình Dân, tọa lạc ở số 371 đường Phan Thanh Giản, Quận 3,Sài Gòn.

Theo tài liệu [18,19] : Sau Hiệp Định Genève, Đất nước Việt Nam bị chia đôi: Miền Nam từ vĩ tuyến 17 trở vào Nam, thuộc Việt Nam Cộng Hòa,miền Bắc từ vĩ tuyến 17 trở ra Bắc, thuộc Việt Nam Dân Chủ Cộng Hòa, theo Khối Cộng Sản Quốc Tế. Một số giáo chức và sinh viên của trường Y Khoa Hà Nội chọn con đường di cư vào Sài Gòn. Sự hội nhập với trường Y Khoa Sài Gòn không phải không gặp những xung đột và những khó khăn, nhưng cuối cùng, tình tự dân tộc và tình bằng hữu của những người cùng chung một mái trường trong tuổi trẻ đã thắng được hết sự đố kỵ nhỏ mọn.Từ khởi điểm cao đẹp ấy, trường Y Khoa Đại Học Việt Nam ở thủ đô miền Nam Tự Do đã phát triển một cách cực kỳ tráng lệ. Một bệnh viện mang danh là bệnh viện Bình Dân được xây dựng lên bằng tiền đóng góp của một số người hảo tâm dẫn đầu bởi bác sĩ Trần Hàm Nghiệp, được trao lại cho các giáo chức người Bắc để mở mấy khu bệnh nghiệm mới. Một phần lớn nhân viên của Bệnh Viện Phủ Doãn (Yersin) di cư vào miền Nam và tiếp tục làm việc tại bệnh viện Bình Dân Sài Gòn. Như vậy tiền thân của bệnh viện Bình Dân SàiGòn là Bệnh Viện Phủ Doãn, Hà Nội.

Bác sĩ, Giáo sư Y Khoa Phạm Biểu Tâm tại bệnh viện Bình Dân vào năm 1960.

Theo tài liệu [2] :“Bình Dân“ là tên do bác sĩ Phạm Biểu Tâm, cựu giám đốc bệnh viện Phủ Doãn, đặt cho bệnh viện mới này. Bác sĩ, Giáo sư Y Khoa Phạm Biểu Tâm tại bệnh viện Bình Dân vào năm 1960.

Bệnh viện Bình Dân được xây cất giữa Quận Ba, số 371 trên đường Phan Thanh Giản, gần chợ Vườn Chuối và khu Bàn Cờ, đó là một khu đông dân nhất của Sài Gòn thuở ấy. Năm 1955, Bệnh viện Bình Dân được lập để làm nơi thực nghiệm giải phẫu, bổ túc thêm cho Bệnh viện Chợ Rẫy.

Trước năm 1975, mấy ai trong chúng ta biết được Bệnh Viện Bình Dân là bệnh viện duy nhất trực thuộc Bộ Quốc Gia Giáo Dục Sài Gòn. Bệnh viện Bình Dân là một trong vài bệnh viện thực tập Ngoại khoa chính của trường Đại Học Y Khoa Sài Gòn. Bác sĩ, Giáo sư Y Khoa,Phạm Biểu Tâm làm Trưởng Khối Phẫu Thuật của Bệnh Viện Bình Dân còn được gọi là Khối Phẫu Thuật B, cũng là Khoa Trưởng Trường Đại Học Y Khoa Sài Gòn.

Theo tài liệu [2] : Trong 8 năm nội trú trường Đại Học Y Khoa Hà Nội, Bác sĩ Phạm Biểu Tâm đã lĩnh hội được các tinh túy của giải phẫu toàn khoa, tiết niệu, tiểu nhi, ung thư, chỉnh hình, lồng ngực… sau này trở thành các bộ môn riêng biệt. Năm 1948 ở tuổi 35, Bác sĩ Phạm Biểu Tâm được cử sang Pháp tu nghiệp và trúng tuyển Thạc sĩ Y khoa (Professeur Agrégé des Universités) tại Paris.

Hình chụp bệnh viện Bình Dân bị VC pháo kích

Mặc dầu cơ sở không được khang trang lắm, nhưng Bệnh Viện Bình Dân là một Trung Tâm Phẫu Thuật lớn ở miền Nam Việt Nam. Ở đây tập trung hầu hết các Bác sĩ, Giáo sư Y Khoa, đầu ngành Ngoại khoa và nhận điều trị, phẫu thuật tất cả các bệnh ngoại khoa chuyển đến từ các bệnh viện thành phố và từ các bệnh viện các tỉnh trên toàn miền Nam Việt Nam.

Từ ngày thành lập đến ngày 30/4/1975, Bệnh Viện Bình Dân đã giải quyết hầu hết các phẫu thuật cổ điển trên thế giới :

Khoa Lồng Ngực: Giáo sư Nguyễn Hữu cùng các phụ tá đã mổ tim hở, đã ghép nối, sửa chữa các mạch máu, đã phẫu thuật lồng ngực, thực quản, bướu cổ. Phẫu thuật các bệnh ngoại khoa về ống tiêu hóa và tuyến tiêu hóa, các bộ phận sinh dục trong thành bụng.

Khoa Ngoại Tổng Quát: Giáo sư Phạm Biểu Tâm và các phụ tá đã mổ tất cả các bệnh ngoại khoa trong ổ bụng.

Khoa Tiết Niệu-Sinh Dục: Giáo sư Ngô Gia Hy và các phụ tá đã giải quyết phẫu thuật các bệnh ngoại về thận, tiền liệt tuyến, v. v. và chuẩn bị chương trình ghép thận.

Khoa Ung Bướu: Giáo sư Đào Đức Hoành, Bác sĩ Phan Ngọc Dương cùng các phụ tá đã thực hiện phẫu thuật các ung thư cổ tử cung, ung thư vú, ung thư hàm mặt, cổ hầu họng và tạo hình.

Khoa Giải Phẫu về Chấn Thương và Chỉnh Trực: Giáo sư Trần Ngọc Ninh,Giáo sư Hoàng Tiến Bảo cùng các phụ tá đã mổ, sửa chữa và tạo hình các bệnh về xương khớp, cột sống, v.v…

-Ngoài các Khoa trên, Bệnh viện Bình Dân còn có các Khoa Mắt, Khoa Tai Mũi Họng, Khoa Da Liễu, Khoa Gây Mê Hồi Sức. Riêng Khoa Răng Hàm Mặt trực thuộc trường Đại Học Nha Khoa Sài Gòn.

Đại Học Y Khoa Sài Gòn năm 1960. Từ trái qua phải:
-Hàng trước: Bác sĩ, Giáo sư Nguyễn Hữu, Phạm Biểu Tâm, Trần Đình Đệ, Trịnh Văn Tuất. -Hàng sau Nguyễn Khắc Mình,Đào Hữu Anh.

Hội Đồng Khoa Đaị Học Y Khoa Sàigòn:
Bác sĩ, Giáo sư Trần Ngọc Ninh,Trịnh Văn Tuất, Trần Vỹ, Caubert, Phạm Biểu Tâm, Huard,Trần Đình Đệ,Nguyễn Đình Cát, Nguyễn Hữu, Ngô Gia Hy.

Một vài dữ kiện về Bác sĩ Trần Ngọc Ninh :

Theo tài liệu [17] : Năm 1954, bác sĩ Trần Ngọc Ninh, đi tu nghiệp ở Pháp và Anh.Trong thời gian ở Pháp, bác sĩ Trần Ngọc Ninh tu nghiệp tại một nhà thương nổi tiếng ở Paris, nhà thương Cochin với bác sĩ Merle d’Aubigné, Giáo sư Y Khoa bậc thầy của Giải phẫu về xương của Pháp, và có thể nói là cả Âu Châu. Đồng thời, bác sĩ Trần Ngọc Ninh học Giải Phẫu trẻ em với bác sĩ Pierre Petit tại nhà thương Saint Vincent de Paul ở Paris.Bác sĩ Trần Ngọc Ninh còn sang Anh thụ huấn với Giáo sư Seddon tại Royal National Orthopedic Hospital, London và GS J. Trueta tại Wingfield Morris Hospital, Oxford.

Về lại miền Nam Việt Nam, bác sĩ Trần Ngọc Ninh sáng lập và điều khiển hai Khoa lớn của trường Y Khoa Đại Học Sài Gòn là Khoa Giải Phẫu về Chấn Thương và Chỉnh Trực tại bệnh viện Bình Dân và Khoa Giải Phẫu Trẻ em tại bệnh viện Nhi Đồng, đường Sư Vạn Hạnh Sài Gòn từ năm 1955 đến 1977, bác sĩ Trần Ngọc Ninh đã xây dựng và điều hành hai Khoa này từ con số KHÔNG.

Sau khi sáng lập ra hai khoa Chấn Thương và Chỉnh Trực và Khoa Giải Phẫu Trẻ em tại hai bệnh viện kể trên, bác sĩ Trần Ngọc Ninh còn gửi một số nhân viên du học và tu nghiệp ở các bệnh viện của các nước có nền Y khoa tân tiến để học hỏi những kiến thức mới về y khoa để về phục vụ cho hai Khoa mà bác sĩ Trần Ngọc Ninh đã dày công xây dựng. Nhiều người rất xuất sắc, làm rạng danh cho quê hương Việt Nam như Bác Sĩ Vũ Văn Nguyên về Orthopedie tại Mayo Clinic ở Minnesota , bác sĩ Trần Xuân Ninh về Giải Phẫu Trẻ em tại Children Memorial ở Chicago với Giáo sư Y Khoa Ovar Swenson, Hoa Kỳ. (Bổ túc dựa theo tài liệu [20] :Trong số những bác sĩ gốc Việt xuất sắc rạng danh trên đất nước tỵ nạn, nên kể thêm Bác sĩ Nguyễn Lương Tuyền, giáo sư về khoa Giải phẫu Tiểu Nhi tại đại học McGill,Québec,Montréal,Canada).

Mặt khác, chính bác sĩ Trần Ngọc Ninh cũng tự chọn lựa những dụng cụ trong phòng bệnh cũng như trong Phòng Mổ của hai Khoa cho thích hợp với kỹ thuật mới của y học.

Cho đến năm 1975, khi Cộng Sản thôn tính toàn cõi đất nước Việt Nam, danh tiếng của hai Khoa này đã vượt biên giới quốc gia.

(Phụ đề bài này viết theo trí nhớ của tác giả: Vào khoảng giữa thập niên 1960, lúc đó tôi vào khoảng 13 hay 14 tuổi, bác sĩ Trần Ngọc Ninh có một phòng mạch tư ở trong một căn nhà trên đường Hai Bà Trưng, gần chợ Tân Định và rạp hát Kinh Thành, khu Tân Định. Những căn nhà hai bên khúc đường này rất là khiêm tốn, mé trước được dùng để buôn bán nhỏ, mé sau để ở. Theo tôi còn nhớ, Ba của bác sĩ Trần Ngọc Ninh ở mé sau phòng mạch. Nhà của Ba tôi xập xệ nhứt khu này, nằm đối diện và cách phòng mạch khoảng 1 hay 2 trăm thước. Vào cái thời gian đó, tôi bị bệnh (mà giờ đây tôi không nhớ là bệnh gì nhưng tôi có thể nói là bệnh này chỉ cần khám bệnh ở một phòng mạch toàn khoa (bác sĩ gia đình ngày này) là phù hợp và đầy đủ). Đằng này, Ba tôi lại dẫn tôi tới phòng mạch của bác sĩ Trần Ngọc Ninh có lẽ bởi vì Ba tôi là láng giềng, có quen biết chút đỉnh với Ba của bác sĩ Trần Ngọc Ninh hay là Ba tôi có thể không để ý đây là một phòng mạch chuyên khoa. Tôi không biết Ba tôi có lấy hẹn trước hay không (hay thời đó không có hệ thống lấy hẹn như bây giờ), Ba tôi và tôi vào thẳng phòng mạch và ngồi chờ ở đó. Tôi còn nhớ là bác sĩ Trần Ngọc Ninh làm việc một mình không có y tá phụ tá hay thư ký phụ trách tiếp khách, thu ngân hay làm việc văn phòng. Chờ đợi không lâu, tôi đã được bác sĩ gọi vào chẩn bệnh và cho toa mua thuốc. Sau đó Ba tôi đã trả tiền khám bệnh trực tiếp cho bác sĩ. Sau khi ra cửa, tôi nghe Ba tôi nói nhỏ là tiền khám bệnh hơi mắc. Bây giờ hồi tưởng đến cái kỷ niệm khám bệnh xa xưa ấy, mà tôi cho là có một không hai trong đời, đó là vào tuổi thiếu niên, tôi rất hân hạnh và may mắn được gặp gỡ và được khám bệnh bởi chính tay bác sĩ Trần Ngọc Ninh, Giáo sư đầu ngành của trường Y Khoa Đại Học Sài Gòn. (Ngày nay ở Québec, Canada muốn gặp một bác sĩ chuyên khoa, người bệnh trước nhất phải qua một cửa ải trấn thủ bởi bác sĩ gia đình để xin giấy giới thiệu và sau đó phải tập kiên nhẫn trong nhiều thảng hoặc cả năm trước khi gặp được bác sĩ chuyên khoa).

Sau năm 1975, bệnh viện Bình Dân bi ngụy quyền cộng sản tịch thu nhưng vẫn giữ được tên Bình Dân do bác sĩ Phạm Biểu Tâm đặt.

Đoạn văn dưới đây được trích từ tài liệu [21] cho thấy ngụy quyền cộng sản đối xử rất thấp hèn với bác sĩ Phạm Biểu Tâm: Sau 30 tháng 4 năm 1975, con người của Giáo Sư Phạm Biểu Tâm không đổi. Riêng cá nhân tôi (tác giả tài liệu kể trên), tôi kính trọng hai vị thầy khả kính đã đứng thẳng người sau cơn bão mặc dù hai người với hai cá tính. Giáo Sư Phạm Biểu Tâm thận trọng, biết nhiều chính trị nhưng không hoạt động chính trị, con người thâm trầm cân nhắc lời nói. Giáo Sư Trần Ngọc Ninh phê bình thẳng thừng đôi khi châm chọc. Cả hai ông đều đúng là trí thức, sống với chính mình. Sau ba mươi tháng 4, bệnh viện Bình Dân giống như các bệnh viện khác, là sân khấu của những vở kịch khôi hài cười ra nước mắt. Mỗi sáng các giáo sư thạc sĩ ngồi trong buổi giao ban được y sĩ Năm Lực giảng dạy cách mổ. Giám đốc Mười Nhâm tư cách hơn, chỉ lo thủ tục hành chính. Các giáo sư được gọi là anh, mọi người được bình đẳng trên phương diện lao động, các thầy cũng giống như mọi ngươi, đi xe đạp và lãnh nhu yếu phẩm, mỗi sáng bác sĩ chùi nhà chùi cầu tiêu dưới cặp mắt ái ngại của ông “chủ mới của chế độ” anh Ðược y công của bệnh viện. Thầy Tâm đi chùi nhà, đổ rác mặc dù học trò nói thầy đừng làm, té bầm tay thầy than với chúng tôi “có hai lần đổi đời 54 và 75, hồi 54 tôi còn trẻ bây giờ tôi già rồi!”

—>15-Bệnh viện Cơ Đốc

Advertisements
This entry was posted in Bạn đọc viết, Một thời để nhớ, Tài-liệu - Biên-khảo, TM and tagged , , , , , , . Bookmark the permalink.