Bệnh viện dân sự ở Sài Gòn, Chợ Lớn và Gia Định trước và sau năm 1975

Phụ đề:

Chẩn Y Viện

Ngoài những bệnh viện kể trên, trước 1975, ở vùng Saigòn, Chợ Lớn và Gia Định còn có những Chẩn Y Viện (Tân Định-Quận 1, Quận 6..). Các chẩn y viện này cung cấp các dịch vụ y tế hoàn toàn miễn phí cho người dân địa phương.

Nhà của tác giả bài này ngày xưa ở khu Tân Định nên có nhớ vài điều về chẩn y viện Tân Định.

Theo tài liệu [29], Chẩn Y Viện Tân Định phải được xây trước những năm 1923. Chẩn y viện này tọa lạc trên một khu vực hình vuông, có tường bằng gạch bao bọc, cửa chính ngó ra đường Hai Ba Trưng, bên phải là đường Bà Lê Chân, bên trái là hông chợ Tân Định và mặt sau là đường Mã Lộ.

Tòa nhà chính dành cho các dịch vụ y tế của chẩn y viện được xây ở trung tâm của khu vực. Tiền sảnh của tòa nhà ngó ra đường Hai Bà Trưng là một phòng đợi rộng rãi, ba bề lộng gió. Chung quanh tòa nhà là một biệt thự nhỏ dành cho bác sĩ trưởng y viện, một khu nhà kho, một nhà ít thấy mở của mà người ta nói là nhà xác khi cần, tất cả được bao bọc bởi một vườn cỏ cây xanh, lượn quanh bởi những con đường trải đá xanh.

Trên một khúc đường Hai Bà Trưng dài dưới 500 thước và chỉ trong vòng một phần tư thế kỷ, nhà cầm quyền Pháp đã xây liên tiếp được ba công trình kiến trúc lỗi lạc mà hai, ngày nay được xếp vào di tích lịch sử, theo thứ tự thời gian đó là:
-Nhà thờ Tân Định (xây năm 1870, khánh thành năm 1876),
-Chẩn Y Viện Tân ĐịnhChợ Tân Định (xây năm 1927, khánh thành năm 1928).

Mỗi năm vào những tuần lễ cuối cùng trước ngày Tết Nguyên Đán, người bán hàng ở chợ Tân Định dựng lên những mái lều tạm bợ trên lề đường trước cửa và bên hông chẩn y viện, để làm những gian hàng bán đưa hấu còn xanh tươi mới được hái từ những miệt vườn chở về Sàigòn. Đôi khi hàng hoá về quá nhiều, người bản hàng cất dự trữ dưa hấu và các thứ trái cây khác trên sân cỏ của công viên chẩn y viện.

Trong những ngày có phiên chợ đêm, các gian hàng dưa hấu được soi sáng bằng đèn khí đá và đèn măng xông, làm sáng rực cả khúc đường trước chẩn y viện.

Một tuần bẩy ngày, chẩn y viện mở cửa rất sớm để đón nhận những người bịnh tới từ các vùng Tân Định, Dakao, Phú Nhuận, Bà Chiểu… Những người bịnh này sẽ được các bà hay các cô y tá (không nhớ có thấy bác sĩ) khám bệnh, chữa bệnh, thay băng bó, cho thuốc uống tại chỗ hay mang về và kèm thêm những lời chỉ dẫn giữ gìn chăm sóc sức khoẻ. Vào xế trưa thì chẩn y viện đóng cửa. Trong nhiều trường hợp khẩn cấp, chẩn y viện này mở cửa để đón nhận những nạn nhân do bởi tai nạn xe cộ…Ngoài ra chẩn y viện này còn thực hiện các phong trào truyền bá tin tức ngừa bịnh và các chiến dịch chích ngừa bệnh truyền nhiễm.

Ngày nay định cư ở Québec-Canada, tác giả nhận thấy một số các dịch vụ y tế cung cấp bởi các trung tâm y tế địa phương CLSC- Centre local de service communautaire tỉnh bang Québec về bản chất cũng tương tự giống như các dịch vụ y tế phục vụ bởi chẩn y viện Tân Định ngày xưa.

Sau năm 1975, ngụy quyền cộng sản đã phá bỏ Chẩn Y Viện Tân Định và thay thế bằng một bệnh viện tên là Bệnh Viện Quận 1.

Chẩn Y Viện Quận 6 năm 1965-1966- Ảnh Manhhaiflickr

Sau năm 1975, Chẩn y Quận 6 trở thành văn phòng quận 6 ngụy quyền cộng sản.

Viện Dưỡng Lão Thị Nghè vùng Thị Nghè, Gia Định

Tác giả xin ghép thêm Viện Dưỡng Lão Thị Nghè vào bài nầy mặc dầu nó không được xếp vào loại Bệnh Viện.Tuy nhiên mục đích của Viện Dưỡng Lão cũng gần giống như của bệnh viện đó là chăm sóc và bảo vệ sức khoẻ vật chất cũng như tinh thần người già yếu của xã hội. (Ngày nay đây là một trong những chương trình mang tính phúc lợi an sinh xã hội).

Dựa vào năm tổ chức Hội Chợ Thị Nghè (năm 1957), người ta có thể phỏng đoán là Viện Dưỡng Lão Thị Nghè đã được thành lập từ những thập niên 1950 hay trước đó.

Viện Dưỡng Lão tọa lạc trên bán đảo Thị Nghè, vùng Gia Định. Bán đảo này nhờ nhô ra sông Saigon, thành thử ra được nhiều gió mát hơn trong thành phố. (Theo tàiliệu [28], vùng Thị Nghè xưa là nơi có khu ruộng Tịch Điền, đàn Xã Tắc, miếu thờ Thần Nông, đàn Tiên Nông-những cơ sở này nằm trước Viện Dưỡng Lão).

Trước năm 1975, không phân biệt quá khứ chính trị, giai cấp, tất cả những người lớn tuổi đơn côi, tình trạng tài chánh khó khăn, không nơi nương tựa, không nhà cửa là có thể được chấp nhận vào viện dưỡng lão này để có một chỗ ăn, ngủ và được chăm sóc sức khỏe. Khi qua đời, còn có thể được viện dưỡng lão lo việc an táng.

Sau năm 1975, ngụy quyền cộng sản tịch thu viện dưỡng lão Thị Nghè và đổi tên là Trung tâm dưỡng lão Thị Nghè và chỉ để phục vụ cho những hạng người có công với nước (sic).

 

Advertisements
This entry was posted in Bạn đọc viết, Một thời để nhớ, Tài-liệu - Biên-khảo, TM and tagged , , , , , , . Bookmark the permalink.