Trần Văn Thái: TRẠI ĐẦM ĐÙN (1…HẾT)

23.

Trời sẫm tối lúc nào mà giám thị Tùng không biết. Hắn ngồi phía trong cùng giáp vách, sợi xiềng sắt nối liền hai cổ chân hắn nằm uốn éo trên mặt đất như con rắn. Cái cảnh tù bị xiềng, bị cùm thật quen mắt với hắn, vậy mà khi ngó thấy hai cẳng chân mình bị xiềng, hắn lại bỡ ngỡ, tưởng đâu trong giấc chiêm bao.

Trong phòng giam, có đến hai mươi mấy ba chục tù bị xiềng hoặc xiềng và cùm luôn. Chỉ có 4, 5 người (kể cả hắn) không bị cùm mà thôi. Đó là một ân huệ phi thường của giám thị đồng chí. Hắn muốn giết tên Phó Trưởng ban, hắn muốn giết luôn tên giám thị theo lệnh Phó Trưởng ban kè kè kèm hắn xuống nhốt vào phòng giam chung tù xiềng và cùm. Chỉ khi nào được phép ra bên ngoài giây lát để làm gì đó, tù mới được giám thị mở khóa cùm. Nhưng cơ hội đó coi như hạn hữu.

Trước kia, giám thị Tùng vẫn thường được chỉ định canh gác Trại thường tội đồng thời với Trại xiềng. Nhưng trong dịp không may này, hắn mới có thì giờ quan sát thiệt kỹ phòng giam.

Đó là một gian nhà bề ngang chừng 5 thước và sâu hơn 10 thước. Chỉ bị đưa vào đây những phần tử có “thành tích” nghĩa là phạm tội nặng hoặc bị xếp loại vào hạng phạm lỗi nặng. Tù nhân phải dừng lại ở chặng này đợi người ta quyết định về số phận mình.

Nhưng thượng cấp sẽ quyết định số phận mình ra sao? Không lẽ vì tội “hủ hóa” với con Mán mà thượng cấp lại nhốt mình vào trại xiềng và cùm cùng những tù trọng tội? Bao nhiêu công lao hiến dâng cho cách mạng, cho đảng, giờ phút này đây không lẽ mình lại bị đối xử như một tên phản động phá hoại chế độ?

Tùng lại nghiến răng trèo trẹo bỗng cảm thấy hai hàm răng ê điếng như vừa ăn một vốc me sống.

Luôn luôn sự căm thù gợi lên những oán hận chập chùng. Thanh âm cao thấp của câu hát: “thề phanh thây uống máu quân thù” lại vang trong đầu hắn. Đúng rồi, phải “phanh thây uống máu” kẻ thù là Phó Trưởng ban Quản-trị. Bởi vì nó cố tình giết mình bằng cánh tay và lòng thù hận của bọn Việt gian tù nhân Trại xiềng và cùm. Nhưng giám thị Tùng xao xuyến một cách khó tả khi nhận định rõ sự thất thế rất đáng hoảng sợ của hắn. Tính ra đến lúc này, vừa vặn hai mươi bốn tiếng đồng hồ sống trong khắc khoải lo lắng, không một phút bình tĩnh, không một lúc chợp mắt cho não cân bớt căng thẳng. Luôn trong hai mươi bốn giờ đồng hồ, Tùng có cảm giác máu dồn lên đầu, mặt hắn nóng bừng như lúc ngồi bên lò than trông cho thợ rèn đóng xiềng vào cổ chân tù.

Giám thị Tùng bịt đầu ngón tay cái vào hai lỗ tai, day qua một chập, cho lỗ tai bớt lùng bùng. Tùng vẫn bị cái bệnh lùng bùng tai mỗi khi thiếu ngủ hay não cân quá căng thẳng.

Y cau có nhìn khắp phòng giam một lượt. Tù nằm, ngồi ngổn ngang trong…trật tự, những người chỉ bị xiềng thì ngồi phệt, co hai đầu gối trước ngực, ngủ gật, hay dựa lưng vào vách; những người bị cùm nằm duỗi thẳng hai cẳng chân, hai cổ chân bị kẹp cứng không nhúc nhích trong hai tấm ván dầy chồng lên nhau, lớn bằng chiếc quạt nan miền quê. Tù bị cùm tuyệt đối không có cách gì đi lại được, trừ phi vịn vào một người khác và nhẩy hai chân một lần, từng bước ngắn. Bởi vậy, muốn di chuyển trong phòng giam, họ phải bò bằng đầu gối. Những người bị cùm lâu, đầu gối chai cứng và dầy như da trâu, đen thui, cọ rửa thế nào cũng không sạch.

Nhắc lại, từ xế trưa hôm qua, giám thị Tùng đã bị chấm dứt nhiệm vụ khi vừa khởi sự tra tấn thiếu niên Hợi như độc giả đã biết. Hắn cầm tờ nhiệm vụ lệnh có ghi số công văn và ngày tháng hẳn hòi, lên trình Phó Trưởng ban tại Văn phòng. Một đồng chí giám thị kèm bên Tùng hệt như trường hợp áp giải tù nhân.

Trước khi vào gặp Phó Trưởng ban, Tùng được đưa sang phòng bên ký giấy trả lại võ khí (súng lục) cho nhân viên phụ trách rồi băn khoăn chờ đến lượt vào trình diện. Không còn súng lục, không còn quyền hành, Tùng mất hết vẻ oai vệ một cách rõ rệt.

Y ngồi trên chiếc ghế dài bỏ trống ngoài hiên, nghe loang thoáng trong phòng tiếng quát tháo, cự nự của Phó Trưởng ban rồi tiếng nói nhỏ nhẹ của viên thư ký. Tùng càng hồi hộp lo ngại, không biết chuyện gì đã khiến đồng chí Phó Trưởng ban nổi cơn thịnh nộ.

Lát sau, Tùng còn chưa hết hồi hộp, viên thư ký đã bất thần xuất hiện với bộ mặt hoảng hốt, xanh lét. Tùng lật đật đứng lên, chuẩn bị để vào, nhưng viên thư ký đã vẫy tay ra hiệu cho giám thị Phiến, người áp giải Tùng, vào trình diện Phó Trưởng ban trước.

Tùng vừa lo âu, vừa bực tức, chỉ dám nhăn nhó để biểu lộ sự bất mãn.

Lát sau, giám thị Phiến trở ra, nghiêm trang hất hàm ra hiệu cho Tùng vào nộp mạng. Gan lì, liều lĩnh là thế mà đến giây phút quyết liệt, Tùng nuốt nước miếng muốn không trôi.

Sau tiếng gõ cửa rụt rè của giám thị Phiến, một giọng lạnh lùng gắt gỏng oang oang cất lên từ bên trong phòng, đập vào tai Tùng:

– Cho vào!

Trước đây một phút, Tùng còn tự nhủ: “Phải bình tĩnh để khỏi mất tinh thần. Dù sao ta cũng là một cán bộ nòng cốt tham gia cách mạng từ hồi còn trong bóng tối, đã lập được nhiều công trạng”. Nhưng đến khi bước chân vào phòng chợt thấy Phó Trưởng ban đang đút khẩu súng sáu vào bao da trước bụng, gườm gườm cặp mắt diều hâu, Tùng hết hồn, nghe tim nhẩy thình thịch trong lồng ngực, quên hết những lời lẽ đã chuẩn bị để bớt sơ hở lầm lỗi.

Tùng lắp bắp:

– Kính chào đồng…

Phó Trưởng ban thốt nhiên đấm tay cái “ình” xuống bàn, đánh phủ đầu:

– Cán bộ gì! Cán bộ hủ hóa, phong kiến, phá hoại chế độ, phạm những tội tầy trời…Vụ này phải trình về Trung ương Đảng bộ, trước khi đưa ra Tòa Án Nhân dân xét xử…

Tùng muốn run khi nghe mấy tiếng “Trung ương Đảng bộ” và “Tòa Án Nhân dân”. Nhưng chính hắn cũng quen nạt nộ với tù nên liền sau đấy, lấy lại bình tĩnh phần nào. Phó Trưởng ban quắc mắt nhìn hắn chòng chọc, gằn giọng:

– Đồng chí có hối hận về tội cưỡng hiếp thiếu phụ Mán Slao không? Có biết tội đó là tội “đại hình” không?

– Dạ…thưa ông Phó Trưởng ban…

– Trả lời thẳng vào câu hỏi: Có hối hận về tội cưỡng hiếp không? Từ trước, đã cưỡng hiếp những người nào, bao nhiêu lần?

Hình ảnh quyến rũ của Slao thoáng hiện ra rồi mất tiêu luôn vì Tùng quá bàng hoàng, sợ hãi. Nhưng hình ảnh ông già Mán căm tức, bà già Mán khóc lóc, gào lên những lời uất hận, rồi thanh niên Mán, người định hỏi thiếu phụ Slao làm vợ, ba bốn nhân chứng như thế, làm sao chối nổi để chạy tội. Hắn ấp úng chưa biết trả lời ra sao, Phó Trưởng ban đã mở cuốn sổ, rút ra tờ giấy mà Tùng đoán là tờ đơn kiện, liếc mắt sơ qua “hừ” một tiếng rồi buông một câu đầy vẻ tức giận:

– Chứng cớ rành rành, hết đường chối cãi!

– Thưa ông Phó Trưởng ban, xin ông lượng xét mà tha thứ…Em bị khủng hoảng vì tình cảm, vả lại, thiếu phụ Slao ưng thuận làm vợ em…trước sau gì, em cũng xin đảng tác hợp…

– Đảng đã cho điều tra lý lịch, thành phần chưa? Đã cho phép chưa? Thượng cấp chấp thuận cho luyến ái chưa? Mà định lấy con gái người ta làm vợ thứ mấy? “Hủ hóa” bao nhiêu lần cả thẩy? Bị phát giác, tố cáo mấy lần?

Tùng cúi gằm mặt, nói không ra tiếng:

– Dạ…một lần…

Lúc đó, Phó Trưởng ban mới khoan thai đứng lên, nhìn mấy người một lượt, để lấy nhân chứng cho lời cung khai, rồi dõng dạc nói:

– Một lần cũng tiêu hủy hết uy tín của trại, cũng đủ phá hoại chính sách thân dân của nhà nước. Hừ, bỏ phận sự gác đêm để tù phong vương tiếp nhận dụng cụ mở khóa cùm, cắt xiềng, đào lỗ chui qua rào vượt trại, đến sáng giám thị vẫn không hay vì vắng mặt không lý do, vào nhà dân chúng cưỡng hiếp đàn bà con gái, hứa hẹn những điều tầm bậy cho xong việc có hại cho uy tín đảng và nhà nước, đến khi được giao nhiệm vụ lấy lời khai, trong một vụ tù âm mưu phá trại thì tra tấn tù nhân đến chết để triệt tiêu hết chứng cớ…

Tùng bủn rủn hai chân, bất giác mếu máo chắp hai tay trước ngực, còn chưa biết bào chữa ra sao, Phó Trưởng ban đã lạnh lùng ra lệnh:

– Giám thị Phiến! Theo lệnh tôi, giải giám thị Tùng xuống, áp dụng đúng kỷ luật đặng nêu gương cho những nhân viên khác trong trại.

Giám thị Phiến cúi đầu nhận lệnh, vung cánh tay lên ngang đuôi lông mày chào rồi lui. Tùng nấn ná đứng lại định năn nỉ nhưng Phó Trưởng ban đã cúi xuống tập hồ sơ trước mặt, ngoài bìa có chữ “MẬT” đỏ như máu tươi. Y không biết làm sao hơn đành chào rồi theo đồng chí Phiến ra ngoài, khúm núm như một tù nhân phạm trọng tội.

Ra đến hiên, Tùng đưa tay áo lên quệt mồ hôi trán, trên mặt, trên cổ, bàng hoàng không biết rồi đây hậu quả vụ hủ hóa sẽ đưa y tới đâu. Giám thị Phiến bước mau vài bước đặng đi song hàng với đồng nghiệp bị “thất thế”, gượng cười mủm mỉm rồi lấy giọng thân mật khẽ nói:

– Đồng chí thông cảm dùm cho tôi. Tôi ái ngại và khổ tâm hết sức nhưng lệnh của thượng cấp phải tuân hành đứng đắn…Tôi mong rằng thượng cấp…sẽ lấy lượng khoan hồng mà chỉ áp dụng hình phạt một cách tượng trưng mà thôi.

Tùng xuống nước nhỏ:

– Cảm ơn bạn đồng nghiệp…! Chẳng may đệ gặp nạn, xin châm chước dùm cho đệ… miễn cho đệ những hình phạt quá nặng nề. Đệ là người biết nhớ ơn, chứ không như ai…

– Lệnh của thượng cấp, mình đâu dám tự ý làm hay không làm…Phải vậy không, đồng nghiệp?

Tùng còn chưa hiểu hết ý nghĩa của câu nói, đã nhận ra giám thị Phiến có ý đưa y xuống nhà bếp. Y nghĩ thầm: “có lẽ, nó muốn cho mình ăn mấy miếng đỡ đói lòng. Bữa trưa, mình bị kẹt, đâu có được ăn”.

Nhưng Tùng muốn bật ngửa khi gần tới lối đi vào nhà bếp, giám thị Phiến chỉ về căn nhà lá bên tay mặt. Đó là lò rèn. Chết cha, lò rèn?! Có lẽ nào phải mang xiềng như tù phạm trọng tội? Tùng nhìn giám thị Phiến, muốn hỏi mà tắc họng. Như không muốn bắt Tùng phải băn khoăn lâu, Phiến thảN nhiên làm như Tùng đã chính thức trở thành tù nhân của trại giam.

– Theo lệnh của thượng cấp, đồng nghiệp phải “tạm” mang xiềng một thời gian. Vậy đồng nghiệp hãy tôn trọng kỷ luật…

Tùng muốn gào lên cho bớt uất khí trong lồng ngực. Đột nhiên y tỉnh ngộ, đảng vốn tàn nhẫn lạnh lùng, đảng là cái máy nghiền nát những chướng ngại, những kẻ không làm theo lệnh đảng, là máy, đảng…không có tình cảm, không biết rung động. Vậy khôn hơn hết là cứ tuân theo mệnh lệnh của người thay mặt đảng rồi tìm cách chui ra ngoài những bánh xe của máy nghiền sau, nếu còn dịp.

Mép Tùng rách toạc thành một nụ cười méo xệch. Y lừng lững bước đến bên lò rèn, nhìn ngang nhìn ngửa một vẻ bất mãn uất ức không cần giấu giếm. Một người đang cúi lom khom tìm kiếm trong chiếc thùng cây đựng vật dụng của lò rèn, nghe tiếng chân vội ngửng lên nhìn. Khi nhận ra “thân chủ” mới, người nọ sững sờ, há hốc mồm trong một giáng điệu vừa ngạc nhiên vừa sợ hãi, không thốt lên lời. Đó là tù thợ rèn, chuyên viên đóng xiềng của trại giam.

– Ông giám thị…Trời ơi! Ông giám thị…!

Tùng cười nhạt, môi dưới bỉm ra một cách kinh bỉ. Hắn khinh ai? Tên tù thợ rèn, tay sai làm tiền đắc lực của hắn, hay hắn khinh đảng, khinh đoàn thể, khinh thượng cấp và đồng nghiệp của hắn? Chừng như giám thị Phiến trông rõ tâm trạng của Tùng nên cũng “đáp lễ” bằng cái cười nhạt nhẽo, đểu giả khinh mạn hơn, rồi thoắt lấy lại vẻ nghiêm trang của một nhân viên đầy đủ quyền hành trong một trại giam, dõng dạc bảo thợ rèn:

– Theo lệnh của thượng cấp: Tôi dẫn đồng nghiệp Tùng xuống đây để đóng cho…một chiếc xiềng như thường lệ, chú vẫn làm…

Hai con mắt Tùng đã đỏ ngầu những tia máu. Hắn không thèm lưu ý đến những lời giải thích của giám thị Phiến mà chỉ nghe văng vẳng bên tai những lời thù hận…Giết, giết hết…rồi chết cũng được. Giây phút này đây, hắn mới thấy hối hận và thấm thía đau đớn vì đã phạm điều lầm lẫn lớn nhất: Gia nhập đoàn thể của những người máy, những người không tim. Nhưng bây giờ đã quá muộn! Chanh đã vắt hết nước, còn ai tiếc cái vỏ vô dụng! Hơn nữa, cái vỏ ấy còn có thể làm cho cấp trên trượt chân mà té.

Tiếng búa tạ đập trên đe đóng chốt hai cái khoen sắt vào cổ chân, dội vào trái tim của đảng viên Tùng làm y uất muốn hộc máu. Giám thị Phiến quan sát thái độ và sắc mặt của tên tội phạm chưa có danh số, đọc được tư tưởng phản bội của hắn, quyết định sẽ ghi vào báo cáo trình thượng cấp, nhờ gió bẻ măng diệt trừ luôn một tên đồng nghiệp hống hách tham lam đè nén anh em từ lâu nay, bóc lột của tù nhân bao nhiêu tiền bạc và vật dụng tiếp tế.

Nghĩ vậy, giám thị Phiến lui ra xa vài bước, đề phòng trường hợp bị Tùng nổi sùng tấn công bất ngờ. Giám thị Tùng với một dĩ vãng tăm tối, rất bất lương vẫn bị đồng nghiệp coi là một phần tử hung bạo, ưa những vụ đổ máu, không ngán những trường hợp đổi mạng.

Giám thị Phiến quay đi giấu nụ cười, lẩm bẩm trong miệng:

– Được, mày muốn đổi mạng thì mày sắp có dịp được đổi mạng. Mặc sức cho “chúng mày” giết lẫn nhau, càng nhiều càng tốt!…

o O o

Từ lò rèn xuống nhà xiềng, Tùng không thèm nói một tiếng. Trên quãng đường ngắn, hắn bắt gặp dăm, ba tù nhân đang lao tác tò mò nhìn theo hắn khiến hắn thấy nóng ran sau gáy, trên lưng. Bấy giờ thì không đứa nào hơn đứa nào, tư cách ngang nhau, vì đều là tội nhân ráo.

Đằng kia, trước vựa củi, Phó Trưởng ban đang chỉ trỏ cho tù xếp dọn. Lối đi trong trại trở nên sạch sẽ, quang đãng sau mấy tiếng đồng hồ dọn dẹp. Là nhân viên ban Quản-trị, Tùng hiểu vì lý do nào Phó Trưởng ban phải ra lệnh sửa soạn gấp cho gọn gàng đẹp mắt.

Trong trường hợp Tổng Giám-đốc Lý Bá Sơ đến thanh tra hoặc một đoàn thể quân dân chính nào đến thăm Tùng cũng sẽ tố cáo công khai những việc làm gian lận mờ ám của Phó Trưởng ban Quản-trị. Rồi muốn ra sao thì ra “Chúng mày muốn giết ông thì ông giết lại chúng mày”. Đi ngang bụi chuối, Tùng thấy một xác chết nằm tênh hênh trên mặt đất ánh nắng gay gắt soi vào giữa bộ mặt dị hình, méo mó, lem luốc những vết máu. Hai cẳng chân xác chết còn dính đầy những vết máu đông đặc, đen thui. Tùng nhận ngay ra xác 983.

Một ý nghĩ không rõ rệt len vào trong óc Tùng khiến hắn phân vân, bận tâm cho đến khi tới trước cửa nhà xiềng. Từ trước đến nay, một tay hắn đã tra tấn hay hành hạ đến chết cả trăm tên tù thì chẳng sao. Lần này, chỉ theo lệnh trên “tuốt nứa” chết có một thằng lại lắm chuyện rắc rối quá!

Từ lúc ở lò rèn bước ra, tội nhân Tùng buộc lòng phải dùng cái phương sách “cổ điển” mà tù mang xiềng vẫn dùng khi di chuyển.

Nhà xiềng lợp tranh, cất trên một nền đất cao, chung quanh là tường dầy bằng đất sét, trát vữa bên ngoài, không có cửa sổ. Chỉ có một cửa lớn ra vào, phía bên trên cửa có hàng chấn song bằng một loại tre đặc, lớn bằng cổ tay. Đứng bên ngoài, giám thị leo lên ghế có thể quan sát cả phòng giam dễ dàng mà không cần mở cửa.

Vì thói quen nghề nghiệp, hai người tới trước phòng giam không một tiếng động. Bên trong có nhiều tiếng thì thầm nho nhỏ. Nhưng khi giám thị Phiến vừa dí mũi vào hàng chấn song gườm gườm ngó, tiếng rì rào nhất loạn nín bặt liền, tù đã được báo động. Thật vậy, chỉ có một dấu hiệu đặc biệt, một tiếng tằng hắng, một cử động đưa tay lên gãi đầu hay bỏ rơi mạnh sợi xiềng xuống đất là cả phòng giam thốt yên lặng như tờ. Bước chân giám thị rình tù còn nhẹ hơn bước chân mèo nhưng với người tù nằm ghé tai xuống đất, tiếng lá rụng ngoài hiên vẫn nghe thấy như thường.

Người tù giữ phiên trực đang ngồi dựa lưng vào vách vội đứng dậy, ngó về phía cửa chờ nhận chỉ thị hay lời cảnh cáo của giám thị. Có người mất ý niệm về thời gian, tưởng đã đến bữa ăn chiều. Nhiều người trở mình, mắt xiềng chạm nhau bật lên những tiếng kim khí buồn tênh và tuyệt vọng. Nhiều người khác lơ mơ liếc nhìn ra cửa rồi lại lơ mơ nhắm mắt, nằm bất động. Họ là tù bị án tử hình đang chờ kết quả của đơn xin ân xá.

Sau tiếng khóa lách cách, cây gỗ lớn làm then chặt ngang cửa được tháo ra. Tù nhân chăm chú nhìn: Đằng sau giám thị Phiến có một người lặng lẽ bước theo vào phòng chân đeo xiềng nhưng quần áo sạch sẽ tươm tất. Người này buồn bã và cau có nhìn quanh phòng giam một vòng rồi mỉm cười gượng. Có tiếng xì xào hỏi nhau ở phía cuối phòng nhưng giám thị Phiến nghiêm nét mặt trừng mắt, tức thì im lặng như tờ.

Giám thị bảo tù nhân trực nhưng mọi người đều nghe được:

– Thêm một trại viên…mới mà…quen.

– Dạ…dạ…

– Vậy, tất cả là bao nhiêu?

– Thưa ông giám thị, hai mươi tám cũ với trại viên mới này là hai mươi chín. Đó là không tính một trại viên “được” ra lều phong vương hồi sáng qua và một người ra vườn chuối lúc nẫy.

– Được, luật lệ trại giam phải triệt để tôn trọng. Cần ghi vào sổ trực đủ chi tiết cần thiết về những vụ vi phạm kỷ luật.

Giám thị Phiến ngập ngừng có vẻ khó nói:

– Các trại viên đều biết: Đây là giám thị Tùng. Đương sự mất lập trường tư tưởng lệch lạc, bị ngưng nhiệm vụ và đưa vào đây để giáo hóa và cải tạo tư tưởng. Sự kiện này chứng tỏ chính phủ và thượng cấp của chúng ta không thiên vị một ai, kẻ phạm lỗi phải bị trừng phạt xứng đáng, kỷ luật áp dụng đồng đều cho mọi người. Mọi người có bổn phận tôn trọng pháp luật.

Nói xong, giám thị Phiến thản nhiên ra khỏi phòng, không thèm ngó tù nhân mới.

Tím mặt vì căm tức, Tùng hầm hầm nhìn mọi người rồi đảo mắt kiếm chỗ. Dọc theo hai vách phòng giam, mỗi bên có độ mười ba mười bốn người nằm hay ngồi, người nọ cách người kia khoảng một cánh tay. Vách trong cùng, chỉ có ba tù nhân bị cùm và xiềng nằm dài trên mặt đất. Cả ba đều gầy nhom như đang bệnh. Tại một góc ở cuối phòng, có hai cái gầu sòng cũ dùng làm chậu đựng nước tiểu. Trong phòng chỉ có góc này còn chỗ rộng.

Theo lệ chung “bất thành văn”, tù mới vào đương nhiên phải nằm tại nơi gần nước tiểu, ngoại trừ trường hợp đặc biệt được giám thị chỉ định chỗ nằm tốt và sạch.

Tùng chưa tìm được chỗ ưng ý, còn phân vân nhìn hết vách bên này đến vách bên kia, chậm chạp để đo lường phản ứng của bọn tù mà trước đây mấy tiếng đồng hồ, đời sống còn nằm trong tay hắn. Bỗng một giọng nói dõng dạc cất lên nghe thật đáng ghét của tù nhân trực:

– Mọi người vẫn nhớ lời ông giám thị vừa rồi, phải tôn trọng luật lệ trong phòng…

Tùng hiểu ý nghĩa dằn mặt của lời cảnh cáo gián tiếp nên tiếp tục bước chầm chậm đến cuối phòng, thủng thẳng ngồi phệt xuống dựa lưng vào vách, quan sát mọi người. Sợi xiềng đeo ở chân hắn lại chạm vào nhau lách cách. Mùi nước tiểu bốc lên nồng nặc mà lúc mới bước chân vào phòng giam, hắn không ngửi thấy. Nhiều con mắt tò mò thích thú ngó hắn. Phía cửa, gần chỗ trại viên trực, nghe tiếng mắt xiềng va chạm rồi một tù nhân chậm chạp ngồi lên, đưa tay chậm rãi gãi tóc tai lởm chởm, dụi kỹ hai mắt, nghiêng đầu ngó Tùng, thốt mỉm cười bâng quơ, gật gà gật gù vẻ châm biếm vô cùng. Tùng căm lắm nhưng cố tình làm như không lưu ý đến thái độ khiêu khích này. Bỗng có người cất tiếng:

– Báo cáo: Tôi 537 xin đi tiểu.

Tù nhân trực ngó 537 giây lát, nghiêm mặt quát:

– Cho!

537 đứng lên, tay nắm sợi xiềng nghênh ngang tiến lại góc phòng, cầm gầu lên, đái tồ tồ. Mùi khai lại bốc nồng nặc. Vài ba tù nhân nhăn mũi. Tùng điếng người nghĩ thầm: Mình ngồi mà nó đứng tiểu tiện ngay kế bên, khác chi nó đái vào mặt mình?

Tùng nhớ ra lý lịch 537 rồi: Tên này trước kia là một công nhân tham gia kháng chiến chống Pháp, bị Pháp bắt giam một thời gian làm tù nhân, sau y trốn được khỏi trại giam về làng. Vì bị chính quyền địa phương nghi ngờ, y lại bị bắt giam vào đây đã gần một năm. Một lần nọ đi làm củi, 537 bị Tùng quật cho hai mươi hèo vì tội ăn trộm mít rừng. Mít tuy mọc hoang trong rừng nhưng là mít của nhân dân hay của giám thị trại giam, triệt để tù không có quyền xâm phạm. Bây giờ, y hỗn xược với giám thị như thế! Tùng đe thầm trong bụng:

– Ít ngày nữa tao ra, tụi bay sẽ biết tao trừng trị tụi bay như thế nào.

Tùng lần lượt ngó từng tù nhân để nhận diện. Thì ra hầu hết đều đã là nạn nhân phải chịu những trận đòn tơi bời, đòn dành riêng cho những người phá hoại chế độ, những người bị chánh quyền vô sản tròng vào cổ tội trạng ghê gớm không cách gì bào chữa được: Tội Việt gian phản động!

o O o

Tùng khát khô cổ họng. Từ lúc tuốt nứa giết xong tên 983, chưa được uống một hớp nước. Trong phòng giam tù xiềng và cùm, chỉ có nước tiểu chứ không có nước lã uống được. Đành phải chờ đến giờ được xin uống nước.

Bọn tù nhân đi làm củi hoặc canh tác ngoài đồng đã về trại vì Tùng nghe có tiếng ồn ào của đám đông từ xa đưa lại. Không hiểu khi hay tin mình bị nhốt chung với tù cùm, tụi đồng nghiệp giám thị phê bình ra sao? Ước gì có đồng nghiệp nào tử tế cho mình một ống nước mưa thì sung sướng biết bao!

Tiếng kẻng lanh lảnh từ phía nhà Tiểu Công Nghệ đưa lại, báo giờ tù thường tội được bữa cơm chiều. Tùng thấy đói bụng, đói cồn cào, chân tay mỏi mệt dù mới nhịn có một bữa. Trong trại giam, tiếng kẻng báo giờ ăn có một tác động lạ lùng đối với tù, nhất là về phương diện tâm lý. Tù nhân mong từng phút tới giờ được miếng cơm hay bát cháo nên có người đập đầu vào tường tự tử chỉ vì bị phạt nhịn một bữa.

Có tiếng xì xào rồi tù nhân lổm ngổm ngồi lên suốt lượt, ngó ra phía cửa. Khi nãy, nhiều tên nằm, nét mặt chúng sai khác hẳn, lúc này chúng ngồi lên, mới nhận đúng mặt. Bên trái Tùng là hai gầu nước tiểu, đặt sát góc, bên phải cùng vách có ba người, cả ba cùng lạ mặt và ốm yếu, hai bị cùm, một bị xiềng.

Tùng trố mắt ngạc nhiên nhìn về bên tay phải. Sau mấy tiếng ho khan, một người quay cổ nhìn Tùng chòng chọc, thốt nhiên trợn mắt thật lớn rồi…nhoẻn miệng cười. Theo…nguyên tắc, đã là tù của Trại Đầm Đùn thì không mấy khi cười, suốt hai ba tháng, tù không cười nổi một lần là thường. Nhất là tù trại xiềng và cùm lại càng không biết cười, không bao giờ cười vì một lẽ giản dị: Trại xiềng và cùm là trạm áp chót của cuộc đời tù đầy.

Vậy mà tên tù nọ còn toét miệng ra cười một cách nửa hỗn xược nửa thân mật, khiến Tùng ngạc nhiên và nổi giận. Tùng nhìn xuống chân tên nọ. Y không bị cùm nên hai cẳng chân thong dong với sợi xiềng lòng thòng trên mặt đất. Tất nhiên, cái cười của y phải hàm chứa một ý nghĩa quan trọng. Nhưng quan trọng thế nào?

Tùng nghĩ mãi vẫn không ra. Vóc dáng tên này cao lớn, khỏe mạnh, chừng như được tiếp tế đầy đủ tiền nong và thức dụng, nên sức lực chưa bị hư hao bao nhiêu. Một đường râu quai nón xanh rì đánh đai bộ mặt vuông chữ điền, cái cằm vuông, rộng hơi thưỡn ra trước. Coi bộ thằng này ở ngoài đời cũng có địa vị khá chứ chẳng chơi, dáng điệu đàn anh kẻ cả rõ rệt. Làm lâu nghề coi tù, giám thị Tùng thâu thập đôi chút kinh nghiệm về nhận xét tướng mạo.

Lần thứ hai, tên tù nọ nhìn Tùng nhoẻn cười, đầu gật gù vài cái như muốn nói, ngờ đâu, tụi mình lại gặp nhau nơi đây!

Tùng càng phân vân khi thấy tù nhân nọ thì thào với người bên cạnh rồi người này cũng quay nhìn Tùng với vẻ mừng rỡ, thích chí.

Một bóng người lách cách rồi tiếng then ngang cửa tháo khỏi chốt. Giám thị bước vào, đi sau là người bưng nồi cháo nghi ngút khói đặt trong một cái thúng, quanh miệng thúng có úp mấy chục bát ăn.

Sau khi sắp bát thành hàng trên nền nhà, người tù ban hỏa thực múc cháo vào bát trước sự chứng kiến của giám thị. Nồi cháo có một sức hấp dẫn phi thường nên tất cả tù nhân đều đăm đăm nhìn. Nhiều anh tù lấm lắc liếm môi liếm mép, cười bâng quơ, nhưng có nhiều anh bỗng dưng buồn bã, nhìn vẻ ảo não.

Múc cháo vào bát xong, nồi cháo vừa hết, người tù trong ban hỏa thực sửa soạn bưng nồi ra ngoài trong lúc viên giám thị đã dợm bước đi dạo trong phòng, kiểm soát lại xiềng và cùm của tù trước khi trời tối. Đúng lúc đó, nhanh như chớp, người tù ban hỏa thực móc trong nồi ra…hai trái bắp ngô luộc trao cho người ngồi kế tù nhân trực rồi thản nhiên bước ra ngoài.

Mọi sự xẩy ra rất êm lẹ trong nháy mắt, như có sắp xếp ăn ý với nhau trước.

Đi một lượt quanh phòng, viên giám thị Mường mở quyển sổ trực hí hoáy viết ít chữ rồi gập sổ lại, quan sát trong phòng một lượt nửa trước khi ra lệnh:

– Bắt đầu…

Phút trọng đại đã tới. Bọn tù đói chỉ chờ có thế. Một tù nhân bưng cháo lần lượt phát cho từng người, chia xong, tất cả mới bắt đầu được phép cầm bát ăn cùng một lần.

Cháo loãng nên tù húp như húp nước lã. Nhưng không có không chịu nổi vì đói, dù loãng cháo cũng có cơm nguội, cơm cháy, chất gạo, chất cám. Cám quý vô cùng, không có cám tù sẽ phù thũng mấy hồi, thuốc gì chữa nổi?

Vì có lệnh cấm ngặt liếm bát nên khi húp hết cháo, tù đặt bát trên mặt đất, đợi giây lát cho chút nước cháo còn dính vào thành bát chẩy xuống đáy, tù mới dốc ngược bát cho chẩy hết vào miệng. Phần nhiều, chỉ được bốn, năm giọt cháo, lại có khi chẳng còn gì nhưng tù cũng phải làm động tác dốc ngược bát mới yên tâm. Nếu thuận tiện, người tù lén đưa đầu ngón tay trỏ quét một vòng lòng bát trước khi đưa trả. Sau đó tù mút lại ngón tay dính nước chảo rồi ‘chem chép” trong miệng, lâu thành thói quen, khi xong bữa, không có gì tù cũng “chem chép” cái miệng.

Húp xong bát cháo, Tùng tỉnh người, dễ chịu hơn tuy vẫn đói. Hắn tiếp tục nghĩ cách liên lạc với tù thợ rèn hoặc Đầu Trâu để được tiếp tế thêm, và nhờ vận động với Trưởng ban Quản-trị gỡ hắn khỏi đòn độc của Phó Trưởng ban. Nếu không xong, tính mạng hắn sẽ lâm nguy vì trong phòng giam toàn là kẻ thù, hắn chưa tìm ra một ai có cảm tình với hắn.

Khẩu phần của tù xiềng và cùm thật ít. Mỗi ngày hai bữa, sáng sớm và chiều. Sáng: một nắm cơm lớn vừa bằng trái cam, ăn với muối hột, năm thì mười họa được một đốt cá khô thum thủm, át cả mùi hôi của những mụn lở loét sâu quảng ở chân tù. Nhưng nói cho ngay, đối với tù, miếng cá khô ngon thiệt là ngon nên tù luôn luôn ước ao, thèm thuồng. (Có người chịu đổi một phần ba điếu thuốc tây lấy miếng cá khô đặng ngậm như ngậm kẹo. Chiều: một bát cháo loãng nấu với cơm nguội và cơm cháy còn dư bữa trước, thêm chút tấm và cám. Như thế đã là quá nhân đạo vì loại tù nặng tội này không bị bỏ chết đói là may rồi. Trên nguyên tắc, khẩu phần được ấn định như vậy nhưng có nhiều ngày, tù chỉ được ăn một bữa mà không cần biết lý do.

Trời mới chạng vạng, nhưng trong nhà xiềng đã không nhìn rõ mặt nhau. Tuy vậy, để tiết kiệm, nhân viên trực còn đợi lệnh của giám thị mới dám đốt đèn.

Đèn là một đĩa đựng dầu chai, trong đĩa có thả một sợi bấc rút ở trong cây bấc, phơi khô. Mỗi đêm thắp hết một đĩa dầu, lâu lâu nhân viên trực phải khêu sợi bấc cho cao ngọn lửa đặng trông lờ mờ trong phòng giam. Tù nhân trực, mỗi người làm phận sự bốn tiếng đồng hồ, ngồi trong phòng. Còn giám thị ngồi ngoài hiên, lâu lâu ngó qua chấn song cửa, coi chừng tù trong phòng.

Cảnh vệ cầm súng trường có cắm lưỡi lê, đi “rỏn” ngoài sân, ngoài bãi cỏ, quanh các trại ngủ, trại chăn nuôi, hoặc men theo các hàng rào nứa, sẵn sàng nổ súng…

—>24

Advertisements
This entry was posted in Chuyện Tù, Tội Ác Cộng-sản, Truyện dài - Tiểu thuyết. Bookmark the permalink.