CÁC NGÔI CHỢ Ở SÀIGÒN, CHỢ LỚN và GIA ĐỊNH TRƯỚC 1975 : Khu Dân Sinh -Chợ Nguyễn Tri Phương -Chợ Phú Lâm -Chợ cá Trần Quốc Toản

20-Chợ cá Trần Quốc Toản
Đường Trần Quốc Toản- Quận 10-Sàigòn

Theo tài liệu [93,102]: Vào những năm 1959-1960, nơi góc đường Trần Quốc Toản-Nguyễn Tri Phương và phía cuối đường Lý Thái Tổ còn nhiều đất trống, trại lính xung quanh. Đầu thập niên 1960, một ngôi chợ chỉ để bán cá, tôm và các đồ thủy sản khác được cất lên ở trên đường Trần Quốc Toản, chợ này được gọi là chợ cá Trần Quốc Toản. Xung quanh chợ cá Trần Quốc Toản là trại lính. Bên trái chợ là đường Nguyễn Tri Phương có khu gia binh Đống Đa và cư Xá Đồng Tiến. Bên phải chợ là khu cư xá Nguyễn Trung Trực (khu trại quân cụ). Đối diện cư xá này là trại Quân Cảnh.

Việc cất chợ cá ở địa điểm này là hoàn toàn hợp lý vì khu vực này so với các khu vực khác trong thành phố còn nhiều đất trống.Hơn nữa việc vận chuyển đường bộ đã phát triển cả về xe cộ vận tải lẫn đường sá thông suốt từ các tỉnh miền Nam và miền Trung về Sài Gòn, không còn phụ thuộc nhiều vào giao thông đường thủy như ngày xưa khi chợ búa thường xây cất gần bến sông hay kênh rạch.Chợ cá Trần Quốc Toản trở thành chợ đầu mối, cung cấp thủy hải sản cho các chợ khác của khắp vùng Sài Gòn-Chợ Lớn.

Chợ cá họp khoảng 2, 3 giờ sáng để phân phối cá lại cho các nơi khác đến lấy và khoảng 5 giờ sáng thì tan chợ,ngoại trừ một số sạp nhỏ buôn bán kéo dài cho khách hàng cư ngụ quanh khu vực muốn mua cá tôm.Sau đó chợ được một xe bồn nước đến xịt nước tẩy rửa sàn chợ . Các sạp hàng buôn bán xong và cả bãi đậu nơi xe xuống hàng cá, đều được xịt nước rửa, nên mùi tanh chỉ còn vương vấn đây đó khi gió thoảng qua. Buổi sáng gió thổi, ngửi mùi tanh nhưng đến trưa chiều thì ngửi mùi hôi thối. Nhưng ngửi riết rồi thành quen.

Nhưng chính mùi tanh của cá đã giúp những người buôn bán cá và nhiều người buôn bán theo chợ cá, kiếm ra tiền lo cho đời sống gia đình được đầy đủ, ấm no. Có những người sống nhờ vào chợ cá, họ móc cá trộm, mót cá rớt rồi đem qua dãy nhà mặt tiền đối diện chợ bán hoặc bán cho những tín hữu đi lễ sớm ở nhà thờ Bắc Hà gần đó.

Bên hông phải của chợ là bãi rác to tướng, đầy ruồi nhặng. Bãi rác đó vừa là chỗ bỏ rác của chợ cá,vừa là nơi đổ rác công cộng. Bãi rác này nhận rác của các khu lân cận, được xe ba gác mang tới đổ để chờ xe rác thành phố đến thu gom. Và không phải lúc nào xe rác cũng đến dọp dẹp đúng giờ, có khi vào những ngày lễ lạc, rác dồn đống ngày này qua ngày khác.

Chính cái bãi rác khổng lồ này đã góp phần làm cho chợ cá Trần Quốc Toản có mùi tanh, hôi thối nổi tiếng nhất miền Nam.

Bên hông trái của chợ có một trụ nước công cộng. Những ngày bị cúp nước, mọi người qua đó tắm giặt và gánh nước về nhà dùng. Người ta họp chợ trong nhà lồng của chợ và phía sau chợ. Sau bãi rác bên cạnh chợ cá còn có các sạp hàng lớn xây cất tạm bợ.

Ở giữa nhà lồng chợ có gánh bún riêu. Bún riêu ở đây khác hẳn với bún riêu của người Nam (nấu với gạch cua) là người bán lại nấu với tôm khô, mực khô, cà chua và ăn với bún lớn cùng rau sống. Cái vị ngon của bún riêu này làm tôi nhớ mãi đến bây giờ. Buổi chiều tối thì có nhiều quầy bar của các cô gái bán bia và đồ nhậu cho các ông. Khi nào người ta xịt nhiều xe nước và dầu thơm thì lúc ấy có các sếp lớn sắp đi ngang qua.

Vào dịp Tết, các sạp hàng thường nghỉ đến mùng 8, mùng 9 Tết mới họp chợ đông trở lại. Từ mùng 4 Tết thì chỉ bán lai rai. Khi bắt đầu giao thừa cuối năm, nhà nào cũng đóng cửa nghỉ ăn tết, đường phố vắng tanh, cờ treo đầy đường và ai cũng mặc quần áo mới đẹp ra đường đi chùa, đi chúc Tết. Cảm giác những ngày Tết thật là thiêng liêng, khó quên.

Việc mất vệ sinh ở khu chợ cá nhiều năm khiến nhiều người dân sống gần đó lên tiếng. Đến đầu năm 1975, Đô Thành Sài Gòn cho ngưng hoạt động, chợ cá dời về Chánh Hưng,quận 8. Thay vào đó là chợ bán phụ tùng xe đạp, xe Honda. Được vài năm thì chợ phụ tùng xe dời về quận 5 và chợ cá cũ thành khu triển lãm hàng kỹ thuật.

Sau năm 1975, các hàng cá Chánh Hưng dời về chợ cầu Ông Lãnh, quận 2, Sài Gòn. Nhưng vào năm 2003, chợ Cầu Ông Lãnh bị giải tỏa hoàn toàn, nhiều nhà buôn bán cá ở chợ này, dời về chợ đầu mối thủy hải sản Bình Điền (Quận 8-Bình Chánh).

Khu triển lãm hàng kỹ thuật xưa, nay biến thành Siêu thị Sài Gòn.

Phụ đề : Chung quanh khu vực của chợ Trần Quốc Toản có hai ngôi chùa nổi tiếng khắp miền Nam-Việt Nam, đó là : Chùa Ấn Quangchùa Việt Nam Quốc Tự.

Khi Giáo hội Giáo hội Phật giáo Việt Nam Thống nhất được chính thức khai sinh vào tháng 1 năm 1964 ,hai chùa này trở thành hai trụ sở chính của Giáo hội. Nhưng tiếc thay, sự hợp tác của hai chùa không kéo dài bao lâu.Ngay từ giữa thập niên 1960, vì những quan điểm và đường lối chính trị hoàn toàn đối lập để đối phó với cuộc xâm lăng miền Nam phát động bởi cộng sản Hà Nội dưới chiêu bài Giải phóng Miền Nam, giới lãnh đạo Giáo hội đã tách ra làm hai : Khối Ấn Quang” (gồm ba đoàn thể) và “Khối Việt Nam Quốc tự” (có tám đoàn thể).( Phụ chú: Ngày xưa đã có những người ngây thơ, tin tưởng và đi theo cộng sản. Gương ngày xưa còn sờ sờ ra đấy.Ngày nay, mặc dầu chế độ cộng sản đã bị đại đa số nhân loại quăng vào thùng rác lịch sử, chỉ còn tồn tại ở một vài xứ và mặc dầu tin tức được quảng bá rộng rãi, nhanh chóng, mọi nơi và mọi lúc bằng các mạng lưới Internet, thế mà vẫn còn những người Việt ở hải ngoại, vì một lý do nào đó : mù mờ hay mù quáng hay không hội nhập được với đời sống ở xứ ty nạn hay no cơm ấm cật hay danh hiệu hão huyền hay sứ mạng nhân đạo cứu rỗi ,khai hoá dân vô sản hay vì vài lợi nhuận cá nhân cỏn con…, vẫn còn tiếp tục đi du lịch, giao dịch,buôn bán và ngay cả ủng hộ, tiếp tay cái chế độ phi nhân bản,phi dân tộc này).

1-Chùa Ấn Quang toạ lạc tại 243 đường Sư Vạn Hạnh. Kiến trúc chùa được xây dựng theo đồ án của kiến trúc sư Nguyễn Hữu Thiện.

Chùa được Hòa thượng Thích Trí Hữu từ chùa Linh Ứng ở Ngũ Hành Sơn, Đà Nẵng vào lập nên vào năm 1948. Lúc đầu đây chỉ là một ngôi Phật tự nhỏ bằng cây lợp lá, mang tên là Ứng Quang tự (chùa Ứng Quang). Sau khi làm được một chính điện và một tăng xá, tất cả đều bằng tranh và tre, ông cho mở tại đây một lớp giảng kinh cho tăng sinh trẻ tuổi tại các chùa lân cận. Chùa Ứng Quang trở thành một Phật học đường nhỏ.

Năm 1950, Hòa thượng Thích Thiện Hòa (1907-1978), thuộc dòng thiền Lâm Tế, đời thứ 43, sau 10 năm tu học về đạo pháp và giới luật tại Tây Thiên Phật học đường, Báo Quốc Phật học đường và chùa Quán Sứ, trở về Sài Gòn. Ngài được Hòa thượng Thích Trí Hữu giao cho quyền cai quản chùa Ứng Quang để hoằng dương Phật pháp.

Với tư cách là Viện chủ, Hòa thượng Thích Thiện Hòa đã cho xây dựng ngôi chánh điện theo kiểu chùa Từ Đàm ở Huế. Từ đó, trong suốt hơn một phần tư thế kỷ, Hòa thượng Thích Thiện Hòa đã hiến trọn tâm trí và công đức để tôn tạo ngôi chùa và thành lập trường Phật học để giáo dục và hoằng pháp.

Đầu năm 1951, Hòa thượng Thích Thiện Hòa đã vận động các trường Phật học Liên Hải, Mai Sơn, Sùng Đức và Ấn Quang hiệp nhất thành Phật học đường Nam Việt. Từ đây, chùa Ứng Quang được đổi tên thành chùa Ấn Quang và được chọn làm trụ sở của Phật học đường (Tổ đình Ấn Quang). Hòa thượng Thích Thiện Hòa được bầu làm Tổng giám đốc.

Chùa Ấn Quang còn là trụ sở của Giáo hội Tăng Già Nam Việt, thành lập 1951, với thiền sư Đạt Từ ở chức vụ trị sự trưởng và thiền sư Nhật Liên ở chức vụ tổng thư ký. Thiền sư Đạt Thanh chùa Giác Ngộ được cung thỉnh làm Pháp chủ.

Năm 1955, chùa xây dựng thêm dãy lầu nhà tổ. Liên tục hai năm sau đó, xây nhà in Sen Vàng, xưởng nhang Bồ đề, thư viện, nhà xuất bản và nhà phát hành Hương đạo.

Năm 1959, xây lại dãy lầu giảng đường. Đến năm 1966, chánh điện được tôn tạo. Năm 1967, lầu Tăng xá, nhà trai được tái thiết.

Hòa thượng Thích Thiện Hòa viên tịch năm 1978.

2-Chùa Việt Nam Quốc Tự được xây dựng vào năm 1964 trên đường Trần Quốc Toản. Kiến trúc sư Ngô Viết Thụ là người vẽ đồ án xây dựng, dự kiến chùa sẽ được xây dựng với một ngôi tháp 7 tầng mái cong, chạm trổ tinh vi trong không gian thiên nhiên rộng rãi trên vùng đất rộng 45 nghìn mét vuông, với các cảnh quan đặc sắc hài hòa mang đậm bản sắc phong cách kiến trúc Việt Nam. Đồ án mới xây xong tháp Việt Nam Quốc tự bảy tầng và một dãy Tăng xá nhưng chưa hoàn thành trọn vẹn.

Đây là một chùa thuộc hệ phái Bắc tông, tập họp chủ yếu quý tăng ni Phật tử miền Bắc di cư, thường được gọi là miền Vĩnh Nghiêm.

Chùa cũng là trụ sở của Viện Hóa Đạo thuộc Giáo hội Phật giáo Việt Nam Thống nhất. Thượng tọa Thích Tâm Châu được bầu vào chức vụ Viện trưởng Viện Hóa đạo.

Người trụ trì đầu tiên của chùa Việt Nam Quốc Tự là hòa thượng Thích Thiện Hoa vào năm 1964 nhưng buổi đầu vì công việc phật sự quá nhiều nên hòa thượng Thiện Hoa xin nghỉ để dồn sức vào chức vụ phó viện trưởng Viện Hóa Đạo. Năm 1965, hòa thượng Thích Từ Nhơn được thỉnh cử đảm nhiệm trụ trì Việt Nam Quốc Tự cho đến khi viên tịch (2013).

Năm 1967, thượng tọa Thích Tâm Châu đã thành lập Viện Đại học Phương Nam trong khuôn viên chùa. Cô nhi viện Quách Thị Trang do nhà chùa trông coi , nằm phía sau chùa.

Hòa thượng Thích Tâm Châu viên tịch năm 2015 tại phương trượng Tổ đình Từ Quang, thành phố Montréal, tỉnh Québec-Canada, hưởng thọ 95 tuổi, hạ lạp 74.


TÀI LIỆU THAM KHẢO:

4. Vương Hồng Sển: Sài Gòn Năm Xưa – Sống Mới – 1968.
93. Trang Nguyên – Chợ cá Trần Quốc Toản – 14/07/2017.|
96. Trang Nguyên – Chợ trời khu Dân Sinh – dongsongcu – 30/11/2017.
97. Nguyễn Đạt – Khu Dân Sinh một thuở Sàigòn – 12/02/2016.
99. Nơi lưu giữ những “kỷ vật thời gian”.
100. Trang Nguyên – Chợ Phú Lâm xưa – 16/10/2017.
101. Căn cứ truyền tin Phú Lâm (Đài radar Phú Lâm).
102. Nguyễn Thị Thanh Tùng – Chợ cá Trần Quốc Toản xưa 9/12/2017.

—> Chợ Xóm Củi – Siêu thị Nguyễn Du –
Chợ Kim Biên -Chợ Cây Gõ -Chợ Hòa Hưng

<— Chợ Vườn Chuối – Chợ Bàn Cờ –
Chợ Hòa Bình – Chợ An Đông

<— MỤC LỤC

 

This entry was posted in 5.Tài-liệu - Biên-khảo, 6.Bạn đọc viết, TM and tagged , , , . Bookmark the permalink.

Ý kiến - Trả lời

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s