CÁC NGÔI CHỢ Ở SÀIGÒN, CHỢ LỚN và GIA ĐỊNH TRƯỚC 1975 : Chợ Hoa Nguyễn Huệ

(TM tổng hợp và bổ túc)

C-Phụ Trang

Chợ Hoa Nguyễn Huệ
– Đại lộ Nguyễn Huệ-Quận 1-Sàigòn

Chợ Hoa Nguyễn Huệ không phải là một cái chợ theo định nghĩa thông thường, nghĩa là một cái chợ bán thực phẩm và các đồ dùng thường ngày. Tuy nhiên tác giả xin được giới thiệu chợ Hoa Nguyễn Huệ trong bài này bởi vì Chợ Hoa này là một biểu tượng văn hoá truyền thống đón mừng Xuân hàng năm của người dân Sàigòn, Chợ Lớn và Gia Định và cả miền Nam Việt Nam.

Như đã trình bày trong phần viết về chợ Bến Thành, ở giữa trung tâm Sàigòn,Quận 1, có con kinh Chợ Vải mà người Pháp gọi là Grand Canal (kinh Lớn), Kinh này được đào vào năm 1867 từ sông Sàigòn chạy tới mặt tiền tòa Đô Chính thì dứt. Sau 20 năm hoạt động, vào những năm 1887-1892, kinh Chợ Vải bị lấp đi thành đường Charner, vào thời Việt Nam Cộng Hoà trở thành đại lộ Nguyễn Huệ.

Đại lộ Nguyễn Huệ là con đường đẹp nhứt thành phố Sàigòn, mà nhứt ở Sàigòn phồn hoa thì đương nhiên là nhứt Việt Nam.Đại lộ này bắt đầu từ bùng bình Lam Sơn, ngó thẳng ra Tòa Đô Chánh lộng lẫy, gần đó có Quốc Hội uy nghi, hai bên có hai rạp hát Rex và Eden tối tân lịch sự ,có thương xá Tax bán đồ sang trọng.

Trước khi ra tới bến Bạch Đằng và ngừng ở đây, phía bên tay phải đại lộ Nguyễn Huệ có tòa Hoà Giải và Tổng Nha Ngân Khố của chính phủ Việt Nam Cộng Hòa.

Đại lộ này không dài nhưng rất là rộng. Bức hình đại lộ Nguyễn Huệ chụp năm 1969 đính kèm dưới đây cho thấy, ở trung tâm của đại lộ này có hai lòng đường xe chạy hai chiều, phân cách bởi một phần đất chính giữa có trồng cỏ xanh và cây kiểng .Mỗi lòng đường có hai lằn đường cho xe chạy song song và một lằn đường để đậu xe, tổng cộng là ba lằn đường. Bên ngoài của hai lòng đường, lại có hai giải đất tráng xi măng rộng rãi trên đó có các quầy (ki-ốt) bán hoa, thâu và bán nhạc, sách báo, phim và máy chụp hình, kiếng đeo mắt ,đồ chơi, đồ kỷ niệm.. Hai bên các quầy này, lại có hai lòng đường tương tự như hai lòng đường chính giữa. Kế đó là vỉa hè rất rộng để cho người đi bộ thoải mái ngắm tủ kiếng các cửa hàng tráng lệ đẹp đẽ , văn phòng thương mại,các tiệm ăn, khách sạn nằm hai bên đường. Phần lớn các nhà lầu dọc theo đại lộ này đều có hàng hiên chìa ra vỉa hè,che nắng che mưa người đi bộ.

Hình trên : Quầy (ki-ốt) Trịnh Quan trên đại lộ Nguyễn Huệ, nổi tiếng ở Sàigòn vào những năm 1960-Thâu và bán băng nhạc ngoại quốc cũng như nhạc việt- Bán đồ mừng Giáng Sinh (Noel-Christmas).

Chợ Hoa Nguyễn Huệ đã có truyền thống lâu đời từ những năm 1940 dưới thời Pháp, như hai bức tấm hình dưới đây cho thấy.

Tới thời Việt Nam Cộng Hòa, truyền thống văn hóa dân gian đẹp đẽ này đã được người Sàigòn tiếp tục ăn mừng.

Trước năm 1975, một hai tuần trước ngày Tết Nguyên Đán,thành phố Sàigòn tổ chức Chợ Hoa Nguyễn Huệ trên suốt đại lộ Nguyễn Huệ, từ bùng binh Lam Sơn cho tới bến Bạch Đằng. Thành phố ấn định các lô đất trên đại lộ này để đặt gian hàng bán bông và điều khiển lưu thông xe cộ.Trong suốt thời gian này, khu bán bông của Chợ Hoa Nguyễn Huệ chỉ dành cho người đi bộ. Việc cung cấp bông hoa, sửa soạn và trình bày gian hàng và buôn bán là hoàn toàn của tư nhân.

Ngoài những giá trị văn hoá truyền thống, tổ chức Chợ Hoa này có nhiều mối lợi khác: Tạo công ăn việc làm cho rất nhiều người ở nhiều vùng khác nhau.Bông hoa đặc sản được giao về, giới thiệu và bán thẳng tới một thị trường tiêu thụ to lớn.

Các trung tâm trồng hoa nổi tiếng như Làng Hoa Gò Vấp ở ngoại ô thành phố Sàigòn , Làng Hoa Sa Đéc miền Tây Đô và Đà Lạt miền Cao Nguyên cung cấp đủ loại bông hoa tết cho Chợ Hoa Nguyễn Huệ : Mai vàng, mai hồng, cúc vàng, cúc trắng, vạn thọ, thược dược, hướng dương, mào gà , lai-ơn, hoa hồng,mãn đình hồng, quất vàng ửng…

Nguyên đại lộ Nguyễn Huệ trở thành Chợ Hoa với trăm ngàn kỳ hoa dị thảo muôn hồng ngàn tía nhất là hoa mai, hoa đào rực rỡ. Người Sàigòn và du khách tới Chợ Hoa Nguyễn Huệ, tự do, thoải mái để vui chơi ,ngắm hoa, ngắm cảnh, ngắm người, chụp hình kỷ niệm, tận hưởng cái hương vị đặc trưng của chợ hoa Tết, cái không khí rất đặt biệt của những ngày trước Tết, và nếu hợp nhãn, vừa túi tiền thì mua bông hoa về thưởng thức ba ngày Tết.

Người buôn hoa ở Chợ Hoa Nguyễn Huệ lo chuyện chuyên chở, bầy bán bông hoa, làm ăn sao để sinh lợi cho chính mình, để năm sau còn thể tiếp tục nửa. Tới ngày ba mươi tháng chạp, tất cả những bông hoa nào còn sót lại đều được bán hạ giá nếu không muốn nói là bán đổ bán tháo, để người bán hàng có thể dẹp hàng, về sớm sửa soạn cúng Giao Thừa, đón ông Bà, nghĩ ngơi và vui chơi ba ngày Tết thiêng liêng với gia đình.

Dưới đây là hình ảnh Chợ Hoa Nguyễn Huệ vào những năm dưới thời chính phủ Việt Nam Cộng Hòa.

Tác giả tài liệu [152] đã viết như sau

‘’ Đi Chợ Hoa Nguyễn Huệ như thể là một cuộc hành hương thăng hoa tâm linh.Trước khi đi đến chợ Bến Thành, người ta ghé lên Chợ Hoa dọc con đường Nguyễn Huệ để sắm những cành mai, chậu cúc, hoa hướng dương… đang được đưa lên từ những chiếc ghe đậu sát bờ sông Sài Gòn. Đi Chợ Hoa trong những ngày giáp Tết cũng phải chen chúc giữa người với người và người với hoa, tuy vậy ai nấy cũng tươi vui vì bầu không khí ở đây. Đi Chợ Hoa Nguyễn Huệ không chỉ để mua hoa mà còn ngửi cả được không khí Tết bắt đầu tràn về, chiếm lĩnh trong từng mảnh nhỏ tâm hồn con người. Đi Chợ Hoa Nguyễn Huệ như đi giữa một xứ sở đầy hoa, tinh khiết từng hương thơm gột rửa cho tâm hồn và cơ thể. Đi Chợ Hoa Nguyễn Huệ hằng năm như đi tìm lại cái truyền thống hưởng thụ văn hóa của người Sài Gòn xưa khi Tết đến “một chung trà bên cạnh một bình hoa, một nhành mai”.

Hòa nhịp với không khí náo nhiệt của Chợ Hoa Nguyễn Huệ, các quầy (kí ốt) trên đại lộ Nguyễn Huệ bày bán thiệp chúc mừng Xuân, đồ chơi,báo Xuân và băng nhạc Xuân. Từ những hệ thống âm thanh nổi tối tân của các quầy này, chảy ra những dòng nhạc xuân quen thuộc vui tươi, trong sáng với các nhịp điệu du dương, đưa hương Hoa Xuân vào lòng người du xuân chợ Hoa : Từ những Đồn Vắng Chiều Xuân, Phiên Gác Đêm Xuân,nơi đây có anh chiến sĩ Xuân Này Con Không Về, đành gởi theo Gió Mùa Xuân Tới , về nơi Xuân Miền Nam, làm món quà Tết Anh Cho Em Mùa Xuân và bây giờ Xuân đã đến rồi, gieo sáng ngời , Đầu Xuân Lính Chúc , Xuân Hòa Bình ,để rồi nâng cao Ly Rượu Mừng… chúc non sông Hòa Bình.

Sau năm 1975, Chợ Hoa Nguyễn Huệ được tiếp tục đến cuối thập niên 1990 thì ngừng hẳn. Đến năm Tết Giáp Thân 2004, Chợ Hoa Nguyễn Huệ được dựng lại với tên mới là Đường Hoa Nguyễn Huệ.Truyền thống văn hoá dân gian Chợ Hoa Nguyễn Huệ do chính người dân Sàigòn tạo dựng cả hơn hàng chục năm trước đã bị lột bỏ. Ngày nay, nhiệm vụ chính của nó là thực hiện các chủ đề chiêu bài tuyên truyền rỗng tuếch hoạch định bởi các cơ quan học tập (vô) giáo dục của ngụy quyền cộng sản, chẳng hạn như Vững tin (bởi vì chẳng còn có một người dân Việt Nam nào, lương thiện hay bất lương ,còn tin vào cái đảng này),Tầm cao mới,Khát vọng ngời sáng,Khát vọng vươn xa (hoang tưởng vẽ vời),Vững bước vươn xa (lúc cướp được miền Nam Việt Nam, thì Tiến Nhanh, Tiến Mạnh, Tiến Vững Chắc. Mấy chục năm sau,quá mệt mỏi, dậm chân tại chỗ, chỉ Khát vọng vươn tay, vươn chân mà không biết có chắc là vươn được không bởi vì vừa vươn vừa run).

Tài liệu tham khảo

152. Lê Văn Nghĩa-Nhớ Tết Sài Gòn-Chợ Lớn năm xưa-26/01/2019..

HẾT

<— MỤC LỤC

This entry was posted in 5.Tài-liệu - Biên-khảo, Bạn đọc viết, TM. Bookmark the permalink.