CÁC NGHĨA ĐỊA Ở SÀIGÒN – GIA ĐỊNH trước năm 1975: Nghĩa Địa Saigon 1…4

(TM tổng hợp và bổ túc)

I- NGHĨA ĐỊA SÀIGÒN
(1…4)

1-Bãi tha ma kinh Tàu Hủ (rạch Chợ Lớn)
Quận 5-Sàigòn

Dưới thời Pháp thuộc,Arroyo Chinois được dùng như một tên chung để chỉ rạch Bến Nghé và kinh An Thông Hạ. Người Việt gọi Arroyo Chinois là kinh Tàu Hủ hay kinh Chợ Lớn hay sông Chợ Lớn. Thời Việt Nam Cộng Hòa, tên Arroyo Chinois được đổi lại thành Rạch Bến Nghé bao gồm rạch Bến Nghé nguyên thủy và kinh An Thông Hạ ,chảy từ cột cờ Thủ Ngữ ở quận 1 Sàigòn ,ngang qua quận 5 – Chợ Lớn ,cho đến giao điểm với rạch Lò Gốm ở phường Bình Tiên-quận 6 và phường Rạch Cát-quận 7- Xem bản đồ dưới đây.

Khúc rạch kinh Tàu Hủ và dải đất hai bên bờ dọc theo quận 5 và quận 8 ngày nay,vào năm 1782,là bãi tha ma vùi thây hàng ngàn người Tàu Chợ Lớn.

Tài liệu [1] ghi, theo Hải quân Trung úy Françis Garnier, thanh tra chánh trị bản xứ, thị trấn Chợ Lớn do người Tàu tạo lập vào năm 1778. Thị trấn này vừa phát đạt chưa được bốn năm năm, đến 1782, thì bị ngộ nạn lớn : Năm ấy, chúa Tây Sơn Nguyễn Nhạc đánh lấy được thành Phan Yên (Gia Định), thừa cơ làm cỏ sạch người Tàu một phen nữa (Sở dĩ Tây Sơn giận dai như thế, theo một giả thuyết tôi ( tác giả tài liệu [1] ) được nghe gia nghiêm kể lại, có lẽ một phần do hậu quả những cờ gian bạc lận giữa các tay tổ Tàu và Biện Nhạc (Nguyễn Nhạc) năm xưa, một phần khác quan trọng hơn, là lại đã không tiếp tay chống Nguyễn Ánh mà còn tiếp tế lương phạn, v.v…).

Sau trận giặc 1782, theo Trịnh Hoài Đức thuật lại, thì hàng hóa các tiệm buôn Tàu như trà, vải lụa, thuốc men, hương liệu, giấy má đủ loại bị tuôn ra bỏ bừa bãi lềnh khên ngập đường sá, hèn lâu như vậy mà không ai dám rớ dám mót lượm về xài. Qua năm 1783, giá hàng hóa vụt lên mà ngợp : kim may mỗi cây một lượng bạc, trà Tàu tám quan tiền một cân.Còn nói chi số binh sĩ và thường dân Tàu bị chết đâm, chết lụi kể trên số muôn, thậm chí thây ma lớp nằm chật đất, ngổn ngang từ vàm Bến Nghé đến tận kinh Chợ Lớn , lớp khác bị chuồi xuống nước, xác ma da, thằng chỗng kẹo lềnh một khúc sông, làm cho ngót ba bốn tháng trường, dân nghe nhắc mà ớn xương sống không dám rớ đến miếng thịt xương thịt cá !

Tài liệu tham khảo :

1. Vương Hồng Sển- Sàigòn Năm Xưa-Sống Mới-1968.

—>2-Mả Ngụy Khôi

This entry was posted in 5.Tài-liệu - Biên-khảo, 6.Bạn đọc viết, TM, TM: Các Nghĩa địa ở Sàigòn - Gia Định trước năm 1975. Bookmark the permalink.

Ý kiến - Trả lời

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s