CÁC NGHĨA ĐỊA Ở SÀIGÒN – GIA ĐỊNH trước năm 1975: Nghĩa Địa Gia Định

35-Nghĩa trang Dòng Mẹ Chúa Cứu Chuộc
Số 521 ,Tỉnh lộ 43, phường Tam Phú
Quận Thủ Đức – Gia Định

Theo tài liệu [1,2] : Dòng Mẹ Chúa Cứu Chuộc ( tiếng Anh : Congregation of the Mother of the Redeemer, viết tắt CRM), còn được biết đến với tên gọi trước ngày 7 tháng 4 năm 2017 là: Dòng Đức Mẹ Đồng Công hay Dòng Đồng Công (tiếng Anh: Congregation of the Mother Co-Redemptrix, viết tắt CMC).

Trụ sở Dòng Đồng Công đóng tại số 521 ,Tỉnh lộ 43, phường Tam Phú, Thủ Đức. Dòng Đồng Công chính thức thành lập theo Giáo luật ngày 2 tháng 2 năm 1953 tại xứ Liên Thủy, giáo phận Bùi Chu. Vị sáng lập dòng là linh mục Đaminh Maria Trần Đình Thủ, sinh 19 tháng 11 năm1906, thụ phong linh mục 22 tháng 5 năm 1937, khấn trọn đời 2 tháng 2 năm 1955. Ngài cũng là Bề trên tiên khởi của dòng.

Theo tài liệu [3] : Năm 1954, Anh em Dòng di cư vào miền Nam để ty nạn cộng sản . Tầu cập bến Bạch Ðằng, Sàigòn, ngày 13 tháng 8 năm 1954. Anh em Dòng trước tiên tạm cư tại Phú Nhuận rồi Biên Hoà, sau đó chuyển xuống Bình Ðức thuộc tỉnh Mỹ Tho, rồi về Hoà Khánh, Sađéc. Ngày 3 tháng 12 năm 1954, Dòng lại di cư xuống Cù Lao Giêng (xã Tân Mỹ, quận Chợ Mới, tỉnh Long Xuyên) do lời mời của Ðức Cha Chabalier, Giám Mục địa phận Nam Vang. Tại Cù Lao Giêng, lớp Tập thứ hai gồm 41 anh em tận hiến cho Mẹ ngày 15 tháng12 năm 1954. Nhưng Dòng Ðồng Công chỉ ở Cù Lao Giêng được gần một năm. Cuối tháng 11 năm 1955, Dòng di chuyển về Thủ Ðức và bắt đầu một giai đoạn mới.

Thật vậy, theo tài liệu [4], Thủ Đức là quê hương thứ hai của hội dòng Đồng Công, sau quê hương đầu tiên của dòng ở Trung Lễ (hơn là ở Giáo Xứ Liên Thủy chưa phải là cơ sở của dòng) Giáo Phận Bùi Chu Bắc Việt. Khu vực rộng lớn của dòng ở Thủ Đức này có diện tích rộng 30 mẫu, đứng giữa một khu rừng bao rộng, mua lại của một chủ đồn điền người Pháp, với giá 160 ngàn đồng bấy giờ.

Công cuộc xây cất các cơ sở của dòng ở đồi Thủ Đức được bắt đầu bằng việc đào giếng nước cũng như bằng việc xây cất ba dẫy nhà hình chữ U để làm nhà ngủ, nhà cơm, nhà chơi và nhà tập, nhất là nhà nguyện ở giữa khu đất gồm 12 gian, cao 14 thước, dài gần 50 thước và rộng 22 thước. Tất cả đều do chính anh em Dòng thực hiện, chung sức góp tài (thợ mộc: đóng bàn ghế tủ giường, thợ nề xây cất, thợ điện v.v…

Bởi thế, chỉ trong vòng 7-8 tháng, nhiều dãy nhà đã được hoàn tất : 6 căn phòng khách, 17 căn nhà tập, nhà nguyện, 20 căn nhà bếp, nhà cơm, hội trường, 28 căn giành cho nhà khấn và đệ tử cồ. Cơ sở của dòng đầu tiên ở trong Nam này có thể dung nạp 300 anh em cư trú và sinh hoạt tu trì.

Những năm kế tiếp theo, Dòng xây thêm:

– Năm 1956, Trường Đồng Công (Xem thêm chi tiết trong Phụ đề) ,

– Năm 1959, khu Nhà 30 Gian lợp ngói khang trang rộng rãi và thoáng khí này được xây cất cho anh em có chỗ ở, cứ 4 người một phòng ,

– Năm 1963, khu Kitô Vương,

– Năm 1964, khu Đệ Tử Viện 1964.

Khu Nghĩa Trang của Dòng ở giữa Khu Nhà 30 Gian và Khu Kitô Vương, nhưng gần Khu 30 gian hơn. Năm thành lập của nghĩa trang này không có xác định tuy nhiên dựa vào năm xây các dãy nhà chung quanh, người ta có thể đoán là vào khoảng những năm 1960-1963.Trong khu Nghĩa Trang có mộ của chính Đấng sáng lập, linh mục Đaminh Maria Trần Đình Thủ và có cả hài cốt của ông bà cố thân phụ mẫu của linh mục được bốc mộ từ Đồng Quan Bắc Việt về đây, cùng với những anh em dòng đã ra đi trước, trong đó có mộ của linh mục Minh Đăng, vị nổi tiếng là có lòng sùng kính Mẹ Maria, giảng rất hay về Mẹ và là ngôi mộ được nhiều người kính viếng, cầu nguyện và có nhiều bảng tạ ơn.

Dưới đây là vài tấm hình của nghĩa trang trích từ tài liệu [4] :

Hiện nay, ở cổng nghĩa trang của dòng còn có mấy gian nhà được sử dụng để cung cấp nước lọc miễn phí cho dân địa phương, cũng như nấu nướng điểm tâm mỗi sáng cho Nhà Bác Ái.

Phụ đề :
Trường Đồng Công

Trường Trung Tiểu Học Đồng Công Thủ Đức thành lập năm 1956 có tất cả 17 lớp học, từ tiểu học tới đệ nhi cấp, bao gồm cả nội trú. Khu nội cho 500 em, gồm một dẫy nhà 2 lầu, một dẫy nhà 3 lầu để dạy học, và 3 dẫy nhà trệt, mỗi dẫy dài 20 căn để làm nhà chơi, nhà ăn và nhà sinh hoạt, chưa kể đến một nhà nguyện cho học sinh nội trú. Hiện nay (sau 1975) khu nội trú đã trở thành Trường Trung Học Cơ Sở Thái Văn Lung.

Khu ngoại trú có 12 lớp học, cho 600 học sinh, hiện nay (sau 1975) khu ngoại trú này đã trở thành Trường Tiểu Học Văn Hải.

Hiệu trưởng đầu tiên và như muôn năm là Anh Đoàn Phú Xuân, Giám đốc ký túc xá đầu tiên là Anh Phạm Nam Việt, quản lý là Anh Nguyễn Đức Khoan. Sau 13 năm phục vụ, vào tháng 6 năm 1969, vì lý do đặc biệt, trường đã tạm đóng cửa trước nỗi luyến tiếc của hầu như tất cả các phụ huynh.

(Anh Đoàn Phú Xuân, vị hiệu trưởng Trường Trung Tiểu Học Đồng Công Thủ Đức hầu như muôn năm, vị giáo sự về Hiến Pháp và Tục Lệ của dòng của Tập Sinh Đội IXA, vị tiến sĩ lưỡng luật của dòng đầu tiên trong số anh em Đồng Công du học ở Giáo Đô Roma, và là vị Tổng Vụ đầu tiên thay thế Anh Cả để phục vụ anh em dòng trong thời gian chuyển tiếp quan trọng đầy khó khăn về mọi mặt bấy giờ)

Tài liệu tham khảo :

  1. Bách khoa toàn thư -Dòng Mẹ Chúa Cứu Chuộc.
  2. Công giáo và dân tộc- Dòng Mẹ Chúa Cứu Chuộc lặng thầm với người sầu khổ-29/08/2017.
  3. Dòng Đồng Công – Lược sử Dòng.
  4. Đaminh Maria Tâm Phương Cao Tấn Tĩnh, BVL- Hội Thân hữu Đồng Công Dòng Mẹ Chúa Cứu Chuộc- Hành Trình Truyền Giáo Về Nguồn Đồng Công Việt Nam 2017 của Phái Đoàn Đại Diện Hội Thân Hữu Đồng Công Hoa Kỳ-Phần II Về nguồn Đồng Công.

—>36-Nghĩa trang Giáo xứ Fatima Bình Triệu

This entry was posted in 5.Tài-liệu - Biên-khảo, TM, TM: Các Nghĩa địa ở Sàigòn - Gia Định trước năm 1975. Bookmark the permalink.

2 Responses to CÁC NGHĨA ĐỊA Ở SÀIGÒN – GIA ĐỊNH trước năm 1975: Nghĩa Địa Gia Định

  1. pearlharbor2009 says:

    nghĩa trang Đa Minh giờ nằm trên đường Bình Long (thuộc quận Bình Tân), đối diện đường Phú Thọ Hòa (quận Tân Phú), nó tách ra so với khu nghĩa địa Bình Hưng Hòa (góc ngã 4 Bình Long – Tân Kỳ Tân Quý).

    Like

  2. TM says:

    Cám ơn pearlharbor2009 đã bổ túc thêm chi tiết cho bài viết được đầy đủ hơn, hữu ích cho TM và các độc giả khác

    Like

Ý kiến - Trả lời

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s